محمود گلابچی | رئیس دانشگاه هنر و معماری پارس
مازندران میتواند آزمایشگاه معماری پایدار، سبز و آیندهنگر ایران باشد
- مازندران میتواند به آزمایشگاه معماری پایدار و سبز ایران تبدیل شود
- تأکید بر عبور از ویلاسازی سنتی به سمت شهرکهای خدماتمحور
- استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر و ظرفیتهای اقلیمی در طراحی
- توسعه دریا به عنوان راهحل کمبود زمین و زیرساخت
پروفسور محمود گلابچی، رئیس دانشگاه هنر و معماری پارس، در سخنرانی خود ظرفیتهای مازندران را از منظر توسعه پایدار، گردشگری، معماری بومی، توسعه دریا و فناوریهای آینده بررسی کرد و بر استفاده هوشمندانه از زمین، انرژیهای تجدیدپذیر، شهرکهای خدماتمحور و پیوند معماری با طبیعت تأکید داشت.
به گزارش صما، محمود گلابچی سخنرانی خود را با تأکید بر این نکته آغاز کرد که مازندران، به دلیل تاریخ، جغرافیا، حافظه فرهنگی و توانمندیهای طبیعی خود، میتواند یکی از مهمترین بسترهای کشور برای توسعه پایدار و سرمایهگذاری مولد باشد. او هدف اصلی را ساخت «مازندران پایدار، آباد و سبز» دانست و گفت این هدف باید همزمان با حفظ هویت سرزمین، ارتقای گردشگری ملی و بینالمللی و حفظ زمین بهعنوان یک دارایی ماندگار دنبال شود.
گلابچی محورهای بحث خود را در پنج حوزه توسعه پایدار، توسعهگردشگری، معماری بومی، توسعه دریاها و آیندهنگری در معماری و فناوری دستهبندی کرد. او تأکید کرد که مازندران از معدود نقاط کشور است که امکان جمعکردن این پنج محور در یک جغرافیای واحد را دارد و میتواند به نمونهای برای توسعه متوازن در ایران تبدیل شود.
وی در بخش توسعه پایدار به نمونههای جهانی آیندهنگر اشاره کرد و از طرحهای مفهومی شهرهای آینده، از جمله ایدههای مرتبط با «پاریس ۲۰۵۰»، برای نشان دادن جهت حرکت معماری جهان بهره گرفت. به گفته او، آنچه امروز در شهرهای بزرگ جهان بهعنوان معماری سبز و پایدار مطرح است، در مازندران به دلیل اقلیم، رطوبت، پوشش گیاهی و ظرفیت طبیعی، امکان تحقق بیشتری دارد.
رئیس دانشگاه هنر و معماری پارس سپس به معماری بومی پرداخت و یادآور شد ایران در طول تاریخ در معماری، شهرسازی، هنر و مهندسی در جایگاهی ممتاز قرار داشته است. او تأکید کرد که رجوع به نمونههای جهانی نباید به معنای فراموشی میراث معماری ایران باشد و معمار معاصر باید بتواند دانش روز را با منطق اقلیمی و فرهنگی سرزمین پیوند دهد.
گلابچی با اشاره به نمونههایی مانند «خانه آبشار» فرانک لوید رایت و پروژههای معاصر در کشورهای مختلف گفت اصل مشترک در آثار موفق، توجه به بستر، اقلیم و طبیعت است. از نگاه او، مازندران نیز میتواند محل شکلگیری پروژههایی باشد که نهتنها از طبیعت آسیب نبینند، بلکه بخشی از کیفیت معماری خود را از طبیعت دریافت کنند.
وی در ادامه به نقش انرژیهای محیطی و تجدیدپذیر اشاره کرد و گفت رطوبت نسبی، باد، انرژی خورشیدی و فضای سبز در مازندران میتوانند به عناصر فعال طراحی تبدیل شوند. او تأکید کرد معماری آینده باید مصرف انرژی را کاهش دهد و از ظرفیتهای اقلیمی برای تأمین بخشی از نیازهای ساختمان استفاده کند.
گلابچی یکی از تغییرات ضروری در بازار شمال را عبور از ویلاسازی سنتی و حرکت به سمت شهرکها و اقامتگاههای خدماتمحور و مدیریتشده دانست. به باور او، پروژههایی که خدمات، بهرهبرداری، فضای عمومی و مدیریت حرفهای را در کنار سکونت ارائه میکنند، پاسخ مناسبتری به نیازهای آینده خواهند بود و میتوانند سرمایهگذاری در استان را به سمت مدلهای پایدارتر سوق دهند.
او همچنین به ظرفیت توسعه دریا اشاره کرد و با ذکر نمونه فرودگاه کانسای و پروژههای ساختهشده روی پهنههای آبی در کشورهای مختلف گفت در برخی نقاط جهان، دریا به بخشی از راهحل کمبود زمین و توسعه زیرساخت تبدیل شده است. از نظر او، این موضوع در شمال ایران نیز نیازمند مطالعه جدی و برنامهریزی بلندمدت است و میتواند در کنار حفاظت از ساحل، به خلق ظرفیتهای تازه منجر شود.
وی مازندران را از نظر بالقوه یکی از مناسبترین فضاهای کشور برای اجرای ایدههای نوین معماری و شهرسازی دانست و گفت مفاهیمی مانند معماری پایدار، معماری سبز، معماری بومی، بهینهسازی مصرف انرژی، بام سبز و فناوریهای نوین ساخت در این استان نه فقط موضوع دانشگاهی، بلکه مسئلهای اجرایی و قابل تحققاند.
گلابچی در بخش آیندهنگری، روند حرکت معماری جهان به سمت فرمهای ارگانیک، معماری بایونیک، فضاهای سبز در ارتفاع، ساختمانهای خودکفا و بازگشت انسان به طبیعت را تشریح کرد. او گفت حتی آسمانخراشهای آینده نیز در تلاشاند کیفیت محله، فضای سبز، آب و طبیعت را به ارتفاع ببرند و از ساختمان صرفاً بهعنوان یک توده فیزیکی فاصله بگیرند.
وی همچنین از نقش روبهگسترش فناوری دیجیتال، هوش مصنوعی، مدلسازی و چاپ سهبعدی در طراحی و ساخت سخن گفت و تأکید کرد روشهای سنتی بهتدریج جای خود را به فرآیندهای دیجیتال و تصمیمگیری دادهمحور خواهند داد. از نگاه او، این تحولات میتوانند شکل و منطق ساختوساز را در دهههای آینده تغییر دهند.
گلابچی در جمعبندی گفت هدف نهایی تمام علم، دانشگاه، فناوری و معماری، ساختن آیندهای بهتر برای انسان است. او تأکید کرد مازندران ظرفیت آن را دارد که در این مسیر به یک آزمایشگاه واقعی برای معماری پایدار، گردشگری نوین و فناوریهای جدید تبدیل شود و دستاوردهای آن به الگویی برای سایر نقاط کشور بدل شود.




