وضعیت نوسازی و زمینهای خالی
۱۴ هزار هکتار بافت فرسوده در اصفهان؛ چالشها و راهکارهای مسکن

- بیش از ۱۴ هزار هکتار بافت فرسوده در ۱۰۴ شهر استان اصفهان وجود دارد.
- حدود ۳۰۰ هزار واحد مسکونی خالی در سطح استان شناسایی و به دارایی اعلام شده است.
- تا پایان سال جاری هیچ مالکی حق اخذ حکم تخلیه ندارد.
- رویکرد انبوهسازی کنار گذاشته شده و ساختوساز به صورت گروهی (پلاکهای چندواحدی) انجام میشود.
- ۵۵ طرح تفصیلی در چند سال اخیر ابلاغ و ۳۰ طرح دیگر در دست تهیه است.
اصفهان – ایرنا – بیش از ۱۴ هزار هکتار بافت فرسوده و ناکارآمد شهری در ۱۰۴ شهر استان اصفهان وجود دارد. سیدعبدالرضا لقمانی، معاون مسکن و ساختمان اداره کل راه و شهرسازی این استان، در نشست خبری به مناسبت روز خبرنگار از این آمار خبر داد.
لقمانی بیان کرد: ۳۳ شهر استان دارای بافت تاریخی مصوب هستند و از سال ۱۴۰۱ بستههای تشویقی بر اساس مصوبه شورای عالی معماری و شهرسازی در آنها اجرا شده است. همچنین در چهار سال گذشته بیش از ۳۰ هزار تن قیر رایگان به ارزش حدود یک همت برای آسفالت معابر توزیع شده و حدود ۲۸ هزار واحد در بافتهای فرسوده پروانه گرفته و در حال ساخت هستند.
وی افزود: در یک سال گذشته بیش از ۵۰۰ میلیارد تومان برای طرحهای روبنایی مانند مدرسه، درمانگاه و احیای خانههای تاریخی هزینه شده و بیش از ۳۰ طرح دیگر در حال انجام است. در خصوص خسارات جنگ اخیر، حدود ۶۰ واحد مسکونی تخریب کامل شدند که شهرداری در حال نوسازی آنها با افزایش تراکم و مشارکت سازندگان است. مالکان این واحدها تا دو سال میتوانند از مسکن استیجاری یا تسهیلات استفاده کنند.
معاون مسکن و ساختمان استان اصفهان با اشاره به برآوردهای مبتنی بر مصرف آب و برق، گفت: حدود ۳۰۰ هزار واحد مسکونی خالی در سطح استان وجود دارد که شناسایی و به اداره دارایی اعلام شدهاند. وی دو ایراد اساسی در قانون مالیات بر خانههای خالی را نام برد: اول اینکه قانون به هر فرد اجازه داشتن دو مسکن (اول و دوم) را میدهد و بسیاری از واحدها به عنوان مسکن دوم از مالیات معاف میمانند. دوم اینکه میزان مالیات دریافتی بازدارنده نیست و مالکان ترجیح میدهند واحد را خالی نگه دارند تا از تورم آن بهرهمند شوند. پیشنهاد اصلاح قانون برای افزایش بازدارندگی در حال پیگیری است.
لقمانی همچنین به کنترل اجارهبها اشاره کرد و گفت: بر اساس قانون سامانه املاک و اسکان، سقف افزایش اجاره ۲۵ درصد تعیین شده و موجر نمیتواند اجاره بالاتر از این سقف را اجباری کند. او افزود: امسال نیز با مصوبه سران قوا تا پایان سال جاری هیچ مالکی حق اخذ حکم تخلیه ندارد.
در بخش نهضت ملی مسکن، ۴۵۳ هزار نفر ثبتنام کردند که ۱۵۰ هزار نفر واجد شرایط بودند. حدود ۱۰۰ هزار واحد زمین تأمین شده و هنوز حدود ۵۰ هزار واحد زمین مورد نیاز است که از طریق الحاق محدودهها و توافق با مالکان در دستور کار قرار دارد. بر اساس قانون جهش تولید مسکن، تکلیف استان ۲۴۳ هزار واحد طی چهار سال بود که شامل ۱۰۳ هزار واحد حمایتی، ۴۵ هزار واحد خودمالک، ۳۵ هزار واحد بازآفرینی، ۴۰ هزار واحد روستایی و ۲ هزار واحد استیجاری است.
وی گفت: بیش از ۲ هزار هکتار زمین اراضی ملی منابع طبیعی برای بیش از ۱۰۰ هزار واحد تأمین شده که حدود ۷۰ هزار واحد آن در حال آمادهسازی است. از ۱۰۳ هزار واحد حمایتی، حدود ۵۴ هزار واحد در حال احداث و حدود ۲۰ هزار واحد از خودمالکین شهری واگذار شده است. همچنین ۴۳ هزار خانوار در حوزه جوانی جمعیت ثبتنام کردند که ۱۸ هزار نفر تأیید نهایی شدند و بیش از هشت هزار واحد یا زمین به خانوادههای دارای فرزند سوم تخصیص یافته است.
تسهیلات حمایتی شامل ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان قرضالحسنه ۱۵ ساله برای دهکهای یک تا چهار، کمک تا ۴۰۰ میلیون تومان از کمیته امداد و بهزیستی و تسهیلات نهضت ملی مسکن که به ۸۵۰ میلیون تومان رسیده است، از دیگر اقدامات این حوزه محسوب میشود. صندوق ملی مسکن نیز ۲۰۰ میلیون تومان وام قرضالحسنه ۲ ساله برای واحدهای با پیشرفت فیزیکی بیش از ۸۰ درصد پرداخت میکند. رویکرد انبوهسازی کنار گذاشته شده و بیش از ۳۰ تا ۴۰ هزار واحد در قالب گروه ساخت (پلاکهای یک تا چهار طبقه برای یک تا چهار نفر) در حال اجراست.
وضعیت شهرسازی و طرحهای تفصیلی
محمد بنائیان، معاون شهرسازی و معماری اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان، در این نشست با بیان اینکه ۱۱۶ شهر در استان وجود دارد که ۹۸ شهر مشمول تهیه طرح جامع هستند، افزود: مابقی شهرهای تازه تبدیل شده از روستا طرح هادی دارند. از این تعداد، ۹۷ شهر طرح جامع مصوب دارند. به دلیل قدیمی بودن طرحها و مشکلات نقشه پایه، برنامهریزی برای تهیه طرحهای تفصیلی همه شهرها انجام شده است. ۵۵ طرح تفصیلی در چند سال اخیر ابلاغ شده، ۳۰ طرح در دست تهیه است و حدود ۱۵ شهر نیز در مرحله برنامهریزی برای تهیه طرح تفصیلی قرار دارند.
بنائیان خاطرنشان کرد: افق طرحهای جامعی که طرح تفصیلی برایشان تهیه شده، با توجه به دقت بالا، پنج سال تمدید شده و سایر شهرها نیز به محض اتمام افق طرح، در دستور کار قرار میگیرند. او به انعقاد قرارداد طرح جامع شهر کاشان با شیوه نوین اشاره کرد و گفت: جلسه معرفی طرح نیز در این شهر برگزار شده و تلاش میشود در کمترین زمان ممکن به تصویب برسد. طرح جامع شاهینشهر نیز به دلیل ویژگیهای خاص این شهر مانند سرریز جمعیت اصفهان و اجرای بخش عمده نهضت ملی مسکن، الحاقات انجامشده و در دست الحاق، اهمیت ویژهای دارد و قرارداد آن تا پایان شهریور ماه منعقد خواهد شد.
وی با بیان اینکه کمیسیون ماده پنج به صورت منظم هر یکشنبه برگزار و کارگروه زیربنایی نیز ماهی یکبار تشکیل میشود، اظهار داشت: درخواستهای خارج از محدوده شهرها نیز توسط این کارگروه بررسی میشود. بنائیان افزود: همکاری نزدیکی با حوزه املاک و مسکن برای تأمین زمین نهضت ملی مسکن انجام شده و اجازه داده نشده این فرآیند با وقفه روبهرو شود. در پاسخ به پرسشهای خبرنگاران درباره کمبود زمین در برخی شهرها از جمله خمینیشهر و نجفآباد، گفت: در نجفآباد طرح جدیدی در غرب یزدانشهر در حال پیگیری است و بهزودی ابلاغ میشود، اما در تعدادی از شهرها زمین دولتی کافی وجود ندارد و باید راهحلهای دیگری اندیشیده شود.
استان اصفهان با دارا بودن ۱۱۴ شهر و روابط متقابل کلانشهر اصفهان با شهرهای واقع در مجموعه شهری، دارای یکی از بزرگترین نظامهای سکونتگاه شهری در بین استانهای کشور است. این استان به دلیل تهیه و تصویب طرحهای توسعه شهری و فراشهری در مقیاسهای منطقهای، ناحیهای و شهری و با پوشش ۱۰۰ درصدی پهنه سرزمین، دارای کاملترین نظام سلسله مراتبی طرحهای توسعه شهری و فراشهری در کشور بوده و امروزه این طرحها توسط مدیریت شهری ملاک عمل آمایش جمعیت و فعالیت در کل پهنه سرزمینی استان است. استان اصفهان بیش از پنج میلیون و ۴۰۰ هزار نفر جمعیت در ۲۹ شهرستان دارد.



