آنچه که مسلم است شناسنامه فنی ملکی به عنوان یکی از مفاد مطرح شده در قانون نظام مهندسی و مقررات ملی ساختمان لازم الاجرا است.
مهدی رئیسی دهکردی : شناسنامه ; فنی ساختمان به یک اثر هویت می دهد
رئیسی دهکردی، رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان چهار محال و بختیاری، با بیان اینکه صدور شناسنامه فنی و ملکی ساختمان بحث جدی صنعت ساختمان است، گفت: در این زمینه بحث و صحبت های زیادی شده و سال به سال ضرورت تکمیل این شناسنامه برای ساختمان اهمیت بیشتر پیدا کرده است.
شناسنامه فنی و ملکی ساختمان به یک اثر سازه ای هویت و اصالت می دهد.یک واقعیت را باید مد نظر قرارداد و آن این است که در حوزه ساختمان المان های مختلفی دخالت دارند تا سازه یک اثر ماندگار و دارای هویت شود؛ مهندسان، مالکان، پیمانکاران و… ،سرمایه، نیروهای مجرب کاری و مصالح استاندارد همه اینها صرف محصولی می شود که باید همه دست در دست همدیگر داده تا سازه هویت واقعی خود را پیدا کند تردیدی نیست که ساختمان (سازه)اگر فاقد این هویت باشد دیگر به معنی تمام یک اثر ماندگار نخواهد بود و اثر زمانی ماندگار و پایدار خواهد بود که شناسنامه فنی وتخصصی داشته باشد که این شناسنامه مشخصات کلی ساختمان را معرفی می کند.
کامیار بیات ماکو: ; شناسنامه فنی تابع قانون تکمیل شود
بیات ماکو، رییس سازمان نظام مهندسی استان البرز معتقد است: ; اگر شناسنامه فنی ملکی در صورت رعایت تمام مراتب قانونی تکمیل و ثبت شود، حاکی از این است که ساختمان دارای مشخصه هایی است که توسط افراد صاحب صلاحیت صنعت ساختمان به تایید رسیده است.
بنابراین ساختمان هایی که دارای شناسنامه فنی ملکی هستند از اعتبار و کیفیت ویژه ای برخوردارند و طبیعتا ساختمان هایی که فاقد این شناسنامه فنی هستند را می توان گفت به دو دلیل از این مدرک معتبر محرومند.
متاسفانه در برخی از نقاط کشور سازندگان هنوز با الزامات صدور شناسنامه آگاهی ندارند و دلیل بعدی ساختمان های نامعتبر که به دست سازندگان غیر متخصص ساخته شده که به طبع فاقد شناسنامه نیز هستند. اگر همه ساختمان ها دارای شناسنامه فنی ملکی واقعی باشند و با زمان و جزییات بیشتری صادر شود، اصالت ساختمان ها شناخته می شود.
در واقع با درج مولفه هایی چون مشخصات، مهندس های طرح، اجرا و حتی کارگران دارای کارت مهارت که در ساخت این ساختمان دخیل بودند نیز ماهیت آنها برای بهره بردار مشخص می شود.
این باعث خواهد شد که ساخت و سازهایی که برای توسعه پایدار در کشور به آن نیاز داریم، در کشور شکل می گیرد و نه ساختمان هایی که در همان روز اول ساخت، نسبت به آن نگرانی داریم. در واقع با اجرای واقعی شناسنامه فنی ملکی ساختمان، ساخت و سازهای با اصل و نسب دار، آسایش محور و با دوام خواهیم داشت و تمام آنچه که در ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و شیوه نامه مربوطه آن و مبحث دوم مقررات ملی درج شده است رعایت می شود.
به صورت اصولی پیمانکار باید در یک مقطع با درخواست خود به مهندس ناظر مقاطع اجرایی را کنترل و با تایید آن، پله پله مراحل اجرایی پیش رود تا هیچ نگرانی از کیفیت ساختمان در صنعت ساختمان احساس نشود، اگر مهندس ناظر در برخی از مراحل حضور پیدا نکند طبیعتا این امکان وجود دارد که سازنده عامدا و سهوا بخش هایی از کار ساخت و ساز و قانون را اجریی نکند و این دلیلی بر نامرغوب بودن ساختمان ها است.
شهریار مشیری: شهرداری ها تمایلی به اجرای شناسنامه فنی ملکی ندارند
مشیری، رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان هرمزگان اظهار داشت: از زمان ابلاغ قانون نظام مهندسی و مقررات ملی ساختمان، شناسنامه فنی ملکی در این قانون لحاظ شده است و سازنده ها موظف بوده اند که برای اجرای پروژه های ساختمانی شناسنامه فنی ملکی را صادر نمایند.
موضوع قابل توجه، نقش مهم سازمان ثبت اسناد و املاک در این زمینه است، چرا که سازمان می تواند به هنگام ثبت سند مالکیت و انجام امور تفکیکی شناسنامه فنی ; ملکی را لحاظ کند.
بر اساس قوانین سازمان نظام مهندسی و مقررات ملی ساختمان، صدور شناسنامه فنی ملکی یکی از اصول اساسی ساخت و ساز است، لذا برخی شهرداری ها که بطور کامل از قوانین تبعیت نمی کنند، تمایلی به انجام این کار نداردند. البته این مورد بیشتر در شهرداری های شهرستان ها دیده شده است.
شناسنامه فنی ملکی تا حد زیادی بیانگر سلامت ساختمان ساخته شده است؛ البته ممکن است مهندسانی باشند که تخلف کنند و وجدان کاری را نادیده بگیرند، که این مورد هم باید برطرف شود؛ به اعتقاد بنده مناسب است که یک واحد درسی به نام اخلاق حرفه ای در سرفصل دروس دانشگاهی در نظر گرفته شود. اما در نهایت باید تاکید کنم که اجرا شدن شناسنامه فنی ملکی حتی با برخی کمبودها بهتر از اجرا نشدن آن است و به عبارتی ; قانون ضعیف بهتر از بی ; قانونی است.
اسد اله جلال زاده: ساختمان فاقد شناسنامه همانند انسان بی شناسنامه، فاقد هویت است
جلال زاده، رییس سازمان نظام مهندسی استان خراسان جنوبی گفت: تفاوت ساختمان هایی که دارای شناسنامه فنی ملکی ساختمان هستند با ساختمان های فاقد شناسنامه همانند انسان های بی شناسنامه، فاقد هویت است.
شناسنامه فنی ملکی ساختمان بیانگر ماهیت سازنده، مصالح ساختمانی و تمامی مواردی که در ساخت آن سازه دخیل هستند، است با این مزیت صددرصد این شناسنامه فنی مدرکی معتبر برای مالکان و بهره برداران است به علاوه تنها قشری که از این مدرک سود می برند، مالکان ساختمان ها هستند و آنها باید قبل از خرید این سند را از سازنده مطالبه کنند تا هویت ساختمانی که می خواهند خریداری کنند مشخص شود.
شناسنامه فنی باید به گونه ای صادر شود که اگر زمانی احتیاج به اعمال تغییرات در ساختمان احساس شود، امان قید این موارد وجود داشته باشد. در حال حاضر اعتبارات این شناسنامه بستگی به زمانی دارد که برای تکمیل آن صرف می شود به طوری که هر چه قدر مراحل تکمیل و ثبت موارد در آن با دقت بالاتر و نزدیک به واقعیت صورت گیرد، می توان آنها را با اعتبار خواند اما متاسفانه در حال حاضر کثرت دستگاه های متولی موجب شده ۶۰ تا ۷۰ درصد از آنها نامعتبر باشند. در واقع شناسنامه فنی ملکی باید به شکلی تنظیم شود که حتی اگر مصالح ساختمانی فاقد استاندارد در آن به کار رفته است نیز در این شناسنامه قید شود. صرفا شناسنامه فنی ملکی بیانگر رعایت کامل قانون و مقررات ملی ساختمان در آن سازه نیست از این جهت هنوز جای تکمیل شدن و برنامه ریزی درست دارد به علاوه موازی کاری دستگاه های متولی و نظارت های مقطعی در اجرای پروژه ها، چالش اصلی صدور واقعی شناسنامه فنی ملکی است است.
سعید غفرانی: شناسنامه فنی نشانه ی بارز هویت ساختمان است
غفرانی، رییس سازمان نظام مهندسی استان تهران معتقد است: با صدور شناسنامه فنی ملکی، ماهیت ساختمان ها در تمامی ابعادات فنی بارز می گردد و از طرفی ساختمان هایی که فاقد شناسنامه فنی ملکی هستند فاقد هویت اند و ; از آنجایی که مولفه های فنی آنها نامعلوم است ضررهایی را به بهره برداران از آن می رساند.
;با توجه به اینکه ساختمان و ساختمان سازی از منافع ملی جامعه محسوب می شود، با صدور شناسنامه فنی ملکی ساختمان برای تمام سازه ها، منافع ملی حفظ و حقوق بهره برداران رعایت می شود چرا که بهره برداران با رجوع به شناسنامه فنی ملکی از ماهیت فنی محصول خریداری شده آگاهی می یابد.
عمر شناسنامه فنی همتراز با عمر ساختمان است و این شناسنامه همچون شناسنامه های ما که بیانگر ماهیتمان در جامعه است و همپا با عمر انسان ارزش دارد، است و به روزرسانی آن امکان پذیر نیست.
در شناسنامه فنی ملکی ساختمان زوایا و ابعاد پنهان و آشکار یک ساختمان منعکس شده است از زمان شروع ساختمان از مرحله خاک برداری، فنداسیون، لوله کشی و… در این شناسنامه فنی درج شده است پس چطور می توان این مراحل را به روزرسانی کرد؟
صدور شناسنامه فنی ملکی دلالت بر کیفیت ساختمان دارد، در واقع دارا بودن یک ساختمان از این شناسنامه فنی، نشانه رعایت موارد فنی، مهندسی در اجرای این ساختمان دارد و همیشه از سایر ساختمان ها در سطح شهر ارجعیت دارد.
این شناسنامه فنی نشانگر رعایت حدالامکان موارد استاندارد در ساخت و ساز است، در واقع زمانی که ساختمان از شناسنامه فنی ملکی بهره مند است نشانگر رعایت صددرصد قانون مقررات ملی در اجرای آن نبوده است اما به صورت نسبی می توان استناد مناسبی به رعایت موارد قانونی تلقی شود.
فرید صالحی عالی: شناسنامۀ فنی ملکی تجلی حقوق شهروندی
بالطبع شناسنامه برای هر چیزی لازم و هویت آن محسوب می شود؛ برای ساختمان هم به عنوان ; هویت بوده و جایگاه ساختمان و مصالحی که در آن استفاده شده است را نشان می دهد. در صورتی که ; در تهیه آن دقت لازم به کار رود قطعا در ارتقاء کیفی ; و سندسازی ساختمان تاثیر مثبتی خواهد داشت. شناسنامۀ فنی جزء حقوق بدیهی شهروندی است و به هر میزان که کار با دقت انجام شود حقوق شهروندی و حق مقررات ملی ساختمان رعایت شده است.
شاید به لحاظ مالی یک هزینه جزئی را به ساختمان تحمیل کند اما سازنده، مهندس ناظر و بهره بردار از این جریان منتفع می شوند. زمانی که هویت ساختمان مشخص نباشد شرایط برای سودجویی سازنده و عدم رعایت قانون مهیا می شود.
وجود شناسنامه فنی ملکی و اطلاع از اینکه درج مراحل ساخت و ساز در این سند عامل پاسخگویی سازنده در سال های آتی خواهد بود، سازنده را ملزم به به رعایت قوانین و اصول مدون می نماید.
می توان گفت قانون مانند چرخ دنده هایی است که در کنار هم کار می کنند؛ ; مجریان ذیصلاح و کنترل مضاعف که از نظر بازرسی باید انجام شود، اینها چرخ دنده هایی هستند که باید در کنار هم قرار بگیرد و با هم کار کنند. نمی توان گفت صرف شناسنامه فنی می تواند کیفیت را تضمین کند. این چرخ دنده ها باید در کنار هم کار کنند تا بحث مقررات ملی ساختمان کاملا رعایت شود و به آنچه می خواهیم برسیم. فراموش نکنیم نظام مهندسی و قوانین آن نسبت به سایر قوانین جاری کشور جوان است و ما باید همگی دست به دست هم دهیم تا با رعایت قوانین ملی ساختمان امنیت برای همه اقشار جامعه فراهم شود. باید آنقدر پیگیر موضوع باشیم که بتواند جایگاه خودش را پیدا کند.
