حمل و نقل

مترو چه بود و چه شد؟

نگاهی به کارنامه توسعه شبکه حمل‌ونقل ریلی تهران در ۴۴ ماه

شهرداری با حداقلی‌ترین حمایت و توجه دولت، توانست خطوط مترو را توسعه دهد و افتتاح و بهره‌برداری از ایستگاه‌های متعدد در خطوط مختلف گواه این تلاش است.

به گزارش صما به نقل از همشهری آنلاین، حدود ۴۴ ماه از دوره مدیریت شهری فعلی می‌گذرد و روزهای پایانی فرصتی برای بازنگری کارنامه عملکرد شهرداری و شرکت‌ها و سازمان‌های تابعه است. کارنامه‌ای که معیار موفقیت یا عدم‌کارآمدی شهرداری محسوب می‌شود. مدیریت شهری تهران در این دوره به‌دلیل وجود تحریم‌ها از یک سو و اپیدمی کرونا از سوی دیگر قطعا سخت‌ترین دوره بوده است اما به اذعان فعالان حوزه شهری، اقدامات ارزشمندی در این دوره انجام شده که نمونه بارز آن توسعه خطوط مترو است. شبکه حمل‌ونقل عمومی هرچند یک موضوع حاکمیتی است و قطعا باید دولت از آن حمایت کند اما در این دوره، شهرداری با حداقلی‌ترین حمایت و توجه دولت، توانست خطوط مترو را توسعه دهد.

علی امام، مدیرعامل شرکت متروی تهران می‌گوید: «مترو یکی از ارکان مهم ناوگان حمل‌ونقل عمومی محسوب می‌شود و به همین دلیل در این دوره مدیریت شهری تلاش کردیم با همکاری و پشتیبانی تمام دست‌اندرکاران امر کارنامه قابل‌قبولی از خود ارائه دهیم. البته قضاوت در مورد آن بر عهده مردم است؛ چرا که باور داریم شهروندان خیلی از مسائل را می‌بینند و فارغ از تمایلات سیاسی و جناحی، می‌توانند در مورد کارهای انجام شده، اظهارنظر کنند.»

در این دوره مدیریت شهری نخستین و مهم‌ترین اقدام اولویت بندی برنامه‌ها بود که مدیرعامل شرکت مترو اینگونه توضیح می‌دهد: «اولویت‌بندی در شبکه حمل‌ونقل ریلی پایتخت انجام و چند هدف نشانه‌گذاری شد. رفع نواقص ایستگاه‌های افتتاح شده در خطوط مختلف نخستین اولویت بود؛ چراکه ایستگاه‌ها به لحاظ ایمنی اگر مشکل جدی داشته باشند و در این مورد سهل‌انگاری شود قطعا جان و امنیت مسافران به خطر می‌افتد.»

تکمیل و ساخت ایستگاه‌ها به‌دلیل محدودیت‌های منابع مالی به کندی پیش رفت

به‌گفته علی امام، نواقص ۳۰ ایستگاه احصاء شد که می‌توان به نبود سیستم سیگنالینگ، نامناسب بودن سامانه‌های تهویه و اطفای حریق، مشکل پله‌های فرار، نبود سامانه‌های اصلی و پشتیبان تامین برق، اشکال در ریل‌گذاری و… اشاره کرد.

تکمیل و ساخت ایستگاه‌ها اولویت دیگری بود که به‌دلیل محدودیت‌های منابع مالی به کندی پیش رفت اما در این دوره مدیریت شهری تاکنون منجر به ساخت و تکمیل ۲۸ ایستگاه شده است. به‌گفته علی امام حفر تونل‌ها هدفمند و در راستای پاسخگویی به نیاز شهروندان بوده است. او می‌گوید: «ساخت برخی از ایستگاه‌ها در ادوار گذشته شروع و نیمه‌تمام رها شده بودند که در این دوره مدیریت شهری با پیگیری‌های انجام شده علاوه بر ساخت ایستگاه‌های جدید، ایستگاه‌های نیمه‌تمام هم تکمیل و بهره‌برداری شدند.»

براساس گفته‌های مدیرعامل شرکت مترو، میانگین پیشرفت عملیات اجرایی در ۱۶ ایستگاه از خط ۷ تا پایان شهریور ۱۳۹۶ حدود ۴۹ درصد بود که طی سال‌های اخیر تکمیل و بهره‌برداری شدند. همچنین ۱۲ ایستگاه از خط ۶ تا پایان شهریور ۱۳۹۶ به‌طور متوسط حدود ۴۱ درصد پیشرفت داشتند که در این دوره مدیریت شهری کامل شده‌اند. ایستگاه اقدسیه در خط ۳ هم حدود ۴۵ درصد پیشرفت داشته که پس از اتمام بهره‌برداری و در اختیار شهروندان قرار گرفته است.

به‌گفته علی امام علاوه بر کارهای زیربنایی، اقدامات دیگری چون احداث پنج پست برق در خطوط مختلف، افزودن ۱۹ رام قطار، حرکت به سمت دستیابی به منابع مالی جدید مانند اوراق مشارکت، مناسب‌سازی ایستگاه‌ها برای استفاده معلولان و افراد کم توان جسمی و حرکتی، نصب و راه‌اندازی ۲۸۰ رشته پله‌برقی، ۶۲ دستگاه آسانسور و ۷۸ سامانه تهویه هوا و  ساخت ۱۲ ورودی جدید در این دوره مدیریت شهری انجام شده است.

تولید قطار ملی مترو از برنامه‌های بلندمدت مدیریت شهری تهران است

برخی از اقدامات هم برای افق بلندمدت پیش‌بینی شده‌اند که مدیرعامل شرکت متروی تهران به آنها اشاره و عنوان می‌کند: «اولویت بعدی برنامه‌های مدیریت شهری در حوزه عملیات ساخت‌وساز و توسعه شبکه مترو، اقدامات زیرساختی و بلندمدتی بوده که نتایج آن در سال‌های آینده نمایان می‌شود. تکمیل و ساخت پایانه‌های آزادگان، اکباتان، کلاهدوز و همچنین تلاش برای طراحی و تولید قطار ملی مترو، نمونه این اقدامات است که قطعا در آینده ناوگان متروی پایتخت را به استانداردهای جهانی نزدیک می‌کند.»

طراحی خطوط چهارگانه جدید براساس طرح جامع حمل‌ونقل ریلی پایتخت مهم‌ترین کار شرکت مترو در این دوره مدیریت شهری است که با شروع حفاری در ایستگاه میدان دریاچه شهدای خلیج‌فارس در خط ۱۰ مترو، عملیات عمرانی در این خطوط شروع‌شده است.

براساس برنامه زمان‌بندی از پیش تدوین شده و اقدامات اجرایی صورت گرفته در ماه‌های خرداد و تیر ۱۴۰۰ ایستگاه‌های باقرخان درخط ۷ و شهرک آزمایش در خط۶ افتتاح می‌شوند.

تیرماه افتتاح پایانه اکباتان در خط ۴ به شرط تامین منابع مالی

به‌گفته علی امام، مدیرعامل شرکت مترو با افتتاح این دو ایستگاه، شمار ایستگاه‌های تکمیل شده در دوره کنونی مدیریت شهری به عدد ۳۰ و در کل تعداد ایستگاه‌های شبکه خطوط هفتگانه به عدد ۱۴۱ می‌رسد. همچنین متولیان شرکت مترو در تلاش هستند تا قبل از اتمام مدیریت شهری پنجم بتوانند دو ایستگاه دیگر در همین خطوط بهره‌برداری کنند. تیرماه با مهیا شدن مقدمات کار، امکان دارد فعالیت‌های مربوط به بخش توسعه شرقی خط چهار که مورد توجه و تاکید شهردار تهران است، شروع شود. پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که عملیات حفاری مکانیزه مسیر توسعه جنوبی خط شش در دو ‌ماه پیش‌رو به پیشرفت قابل‌قبولی می‌رسد و کار ساخت ۴ ایستگاه که در این پروژه قرار دارند، وارد مرحله جدی‌تری می‌شود.

نکته قابل تامل این است که به‌گفته علی امام درصورت تزریق منابع مالی حداقلی می‌توان تیرماه شاهد افتتاح پایانه اکباتان درخط ۴ بود که فواید آن در مباحثی از قبیل تعمیر و نگهداری به موقع واگن‌ها و همچنین کاهش سرفاصله حرکتی قطارها انکارناپذیر است.

 کاهش سرفاصله قطارها با تامین هزار واگن

علی عبدالله‌پور مدیرعامل شرکت بهره‌برداری مترو نیز گفت: در روزهای گذشته ایستگاه‌های اقدسیه در خط سه و مرزداران در خط شش بهره‌برداری شدند. با افتتاح این ایستگاه‌ها، تعداد ایستگاه‌های بهره‌برداری شده در شبکه خطوط متروی تهران و حومه به ۱۳۹ ایستگاه رسید.

به گفته وی همچنین با بهره‌برداری از ایستگاه مرزداران در خط شش مترو سرفاصله حرکت قطارها در نیمه غربی این خط از ۳۵ دقیقه به ۲۰ دقیقه کاهش یافته است. تسهیل شدن دسترسی شهروندان به شبکه حمل‌ونقل ریلی از مزیت‌های دیگر افتتاح دو ایستگاه اقدسیه و مرزداران بوده است.

عبدالله‌پور اظهار امیدواری کرد: امیدواریم با تکمیل و بهره‌برداری کامل از ایستگاه‌های خط شش تا حدودی از دغدغه‌های حمل‌ونقلی شهروندان در این منطقه کاسته شود. مترو مسافران دائمی خود را دارد و این نکته قابل انکار نیست که تعداد واگن‌ها پاسخگوی نیاز متروی تهران نیست.

مدیرعامل شرکت بهره‌برداری مترو اظهار داشت: اکنون در شبکه حمل‌ونقل ریلی حدود هزار واگن کمبود داریم که اگر این تعداد واگن تامین شود می‌توانیم سر فاصله‌ حرکت قطارها را در خطوط شش و هفت همانند خطوط دیگر کاهش دهیم. نکته اصلی که نباید فراموش کرد این است که توسعه حمل‌ونقل ریلی درون شهری و استفاده بیشتر از آن یعنی کاهش مصرف سوخت و امکان بهره‌مندی مترو از منابع مالی پایدار؛ هر مسافری که با مترو جابه‌جا می‌شود به‌معنای مصرف کمتر بنزین در سطح شهر است.

 

نکته:

ایستگاه دانشگاه تربیت مدرس در خطوط ۶ و ۷ خط تقاطعی است و دسترسی‌هایی مجزا دارد از این‌رو در جدول دو بار ذکر شده است.

عملیات ساختمانی و تجهیزاتی ایستگاه‌های افتتاح شده به عدد هزار نرسیده است. این بدان معناست که با وجود نصب آسانسور و پله برقی در تمام ایستگاه‌های افتتاح شده اخیر، هنوز تمام پله‌برقی‌ها و آسانسورهای طراحی شده برای آنها کامل نشده است و در طول زمان خریداری و راه‌اندازی می‌شوند. البته در وضع موجود نیز تمام ایستگاه‌ها از پله برقی و آسانسور به تعدادی که امکان خریداری بوده است، برخوردار شده‌اند.

ضمنا یکی از دلایل عدم ‌اعلام ۱۰۰ درصدی تکمیل ایستگاه‌ها، ساخته نشدن ورودی‌های دوم است که خللی در افتتاح یک ایستگاه ایجاد نمی‌کند اما چون در طراحی‌ها دو ورودی لحاظ شده است باید به مرور زمان و بعد از بهره‌برداری ایستگاه احداث شوند.

مطالب پیشنهادی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا