جای خالی تعاونی‌ها در ساخت‌وساز مسکن

هر چند ایراداتی به نحوه تشکیل تعاونی‌های مسکن وارد است، اما ورود آنها به طرح مهر رقابتی را بین سازندگان مسکن بنیان نهاد که خروجی آن افزایش کیفیت ساخت همراه با کاهش ۲۵ درصدی قیمت‌ها بود.

تسنیم: سال ۸۶ که طرح مسکن مهر عملیاتی شد انبوه‌سازان به آن روی خوش نشان ندادند تا دولت دست به دامان تعاونی‌های مسکن شود، ‌تعاونی‌هایی که اکثر آنها در همان زمان به دلیل طرح مهر تشکیل شدند.

بر این اساس ساخت یک میلیون و ۵۰۰ هزار واحد مسکن مهر به تعاونی‌های سراسر کشور واگذار شد. در حال حاضر بخش زیادی از این واحدها تکمیل و به متقاضایان واگذار شده است و بخش اندکی نیز در حال ساخت است. یکی از نقاط مثبت حضور تعاونی‌ها در مسکن مهر ایجاد رقابت برای افزایش کیفیت و کاهش قیمت تمام‌شده واحدها بود.

;

قراردادهای اولیه مسکن با قیمت ۳۰۰ هزار تومان برای هر مترمربع امضا شد، اما با این وجود شماری از تعاونی‌ها هر مترمربع مسکن مهر را با قیمت ۲۳۰ هزار تومان ساختند، این رکورد ساخت مربوط به یکی از تعاونی‌های استان زنجان است که دو سال پیش توانسته بود با استفاده از مصالح با کیفیت واحدهای ۸۰ تا ۱۱۰ متری را با حدود ۲۵ درصد کمتر از قیمت قراردادهای مسکن مهر بسازد. البته نباید فراموش کرد شماری از تعاونی‌های مسکن به دلایلی نتوانستند به تعهدات خود در قبال اعضای خود عمل کنند.

;

این در حالی بود که همزمان با ورود علی نیکزاد به وزارت وقت مسکن و شهرسازی از انبوه‌سازان برای حضور در پروژه‌های ساخت مسکن مهر دعوت شد. این موضوع باعث شد تا به مرور زمان نقش تعاونی‌ها در طرح مهر کم‌رنگ شود، به‌طوریکه که امروز نشان بسیار کمی را می توان از آنها در مسکن مهر دید. به این ترتیب انبوه‌سازان در قراردادهای سه جانبه جای تعاونی‌ها را گرفتند تا به ظن علی نیکزاد کشور از ظرفیت ۶ هزار پیمانکار حوزه مسکن نهایت استفاده را ببرد.

;

اندکی پس از ورود انبوه‌سازان، درخواست‌های افزایش قیمت ساخت مسکن مهر از سوی آنها مطرح شد. رشد حدود ۲۵ درصدی قیمت‌ ساخت مسکن مهر و افزایش آن از ۳۰۰ هزار تومان به ۳۹۰ هزار تومان حاصل حضور چند ساله انبوه‌سازان مسکن در طرح مهر بوده است.

;

انبوه‌سازانی که اخیرا درخواست دو برابر شدن هزینه ساخت مسکن مهر را داشته‌اند و معتقدند با شرایط کنونی هزینه ساخت باید به حدود ۷۸۰ هزار تومان برای هر مترمربع افزایش یابد. ; وزیر سابق راه و شهرسازی در چند مرحله توانست با مکانیسم استفاده از «شرکت‌ها و پیمانکارن خارجی» انبوه‌سازان داخلی از درخواست‌های مکرر افزایش قیمت منصرف کند.

;

حال با رفتن وزیر سرسخت و قاطع که پایبندی به اصول قرارداد برایش از هر چیزی مهم‌تر بود، انبوه سازان فرصت را غنیمت شمرده و به وزیر تازه وارد راه و شهرسازی پیغام داده‌اند با قیمت‌های کنونی ساخت مسکن مهر برای آنها به صرفه نیست.

;

فروردین امسال ایرج رهبر از ۳۹۰ هزار تومان به‌عنوان قیمت مناسبی برای ساخت مسکن مهر یاد کرده بود. این در حالی است که در پنج ماه اخیر اتفاقی در بازار نهاده‌های ساختمانی روی نداده و قیمت‌ها ثابت بوده است. از این رو به نظر نمی‌رسد درخواست اخیر انبوه‌سازان برای افزایش قیمت ساخت منطقی باشد.

;

به نظر می‌رسد بهترین راهکار برای ساخت و ساز انبوه مسکن استفاده از ظرفیت‌های بالقوه تعاونی‌های مسکن است. با توجه به سابقه قبلی این کار باعث کاهش قیمت‌ها در بخش ساخت و ساز مسکن می شود و دیگر شاهد نابسامانی در این حوزه نخواهیم بود.

;

;