برج- باغها مشکل بر زمینمانده شورای چهارم
مصوبه برج-باغ، یکبار دیگر در پایان دوره چهارم شورای شهر، خبرساز شده است و اعضای شورا قصد دارند آن را لغو کنند، در شرایطی که تلاشهای کمیسیون سلامت شورایشهر تهران برای تصویب طرح صیانت از باغات تهران در ماههای گذشته هنوز نتیجه نداده است.
مصوبه برج–باغها که از زمان احمدینژاد باقی مانده، یکبار دیگر
در پایان دوره چهارم شورا خبرساز شده است و اعضای شورا قصد دارند آن را لغو کنند،
در شرایطی که تلاشهای کمیسیون سلامت شورایشهر تهران برای تصویب طرح صیانت از
باغات تهران در ماههای گذشته هنوز نتیجه نداده است. اگرچه سهشنبه هفتهای که
گذشت طرح «صیانت و حفاظت از باغات و اراضی مزروعی شهر تهران» و لایحه «ساماندهی و
صیانت و حفاظت از باغات و اراضی مشجر شهر تهران» در دستور کار شورا قرار داشت اما
باز هم به بعد موکول شد.
براساس این طرح صادرکننده شناسنامه
باغات به جای سازمان بوستانها، شوراست و ساختوساز در باغات پراکنده کمتر از پنجهزار
متر تا حداکثر سطح اشغال ۴۰۰ متر و چهار طبقه مجاز است. این طرح روز سهشنبه
مجادلهای را میان رئیس شورا و رئیس کمیسیون سلامت رقم زد. مهدی چمران معتقد بود
که اجرای این طرح دور از ذهن است در حالی که رحمتالله حافظی، رئیس کمیسیون محیطزیست
شورا آن را مانعی برای تخریب باغات دانست.
حالا البته نایبرئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر تهران این
نوع برخوردها را سلبی و توبیخی دانسته و به ایسنا گفته که مردم را به نابودی باغات
تشویق میکند: «دو سال است که برای حل اشکالات مصوبه برج-باغ، جلساتی با
کمیسیونهای سلامت و حقوقی برگزار کردیم اما نتوانستیم هیچ راهحل و پیشنهاد
جایگزینی داشته باشیم. کاهش طبقات ساختمانها در باغ چه دردی از باغ دوا میکند؟
کاهش طبقات تنها باعث بهبود منظر شهری و تسهیل در تردد شبکه معابر شهری میشود
وگرنه دردی از باغ و شهر دوا نمیکند چون هر نوع ساختوساز در باغ موجب نابودی باغ
میشود.»
محمدمهدی تندگویان این را هم گفت که طرحهای جایگزینی رئیس کمیسیون
سلامت از لحاظ ساختاری، کارکردی ندارد و بیشتر جنبه توبیخی دارد: «پیشنهاد کاهش
طبقات در باغات موجب سلب امتیاز مالکان شده و هیچ جایگزینی هم بابت این موضوع به
مالک ارایه نشده است، به همین دلیل مالک را عملا به نابودی باغ تشویق میکنیم؛ چرا
که باغش هیچ آوردهای ندارد. بنابراین سلب امتیاز و برخوردهای توبیخی باید در حالی
باشد که بستههای تشویقی به مانند معافیت از پرداخت هزینه پروانه ساخت، آبیاری
درختان و… هم در نظر گرفته شود.»
او به نمونههای موفق اینچنینی که در دنیا هم وجود دارد، اشاره
کرد: «در کشورهای دیگر حفظ و نگهداری فضای سبز داخل فضاهای خصوصی برعهده شرکتهای
خصوصی است و این شرکتها در ملک حاضر شده و نسبت به نگهداری فضای سبز و درختان
اقدام میکنند و از سوی دیگر هزینههای نگهداشت و… را هم از مالک دریافت میکنند؛
اما در ایران به دلیل دیدگاههای اقتصادی که وجود دارد مردم از این موضوع استقبال
نخواهند کرد. باید به راهحلهای بهتری برای مصوبه جایگزین برج-باغ دست یابیم،
برخوردهای سلبی برای حفظ باغات جوابگو نیست چرا که مالک با آتش زدن باغ، زمین را
برای ساختوساز آماده میکند و باید به دنبال راهحل بهینه باشیم و این راهحلها
کمکی به نگهداری باغ نمیکند.»
در قالب مجوز «برج-باغ» همه مالکان اراضی باغی در پایتخت میتوانند
برای تغییر کاربری زمین مشجر به مسکونی یا تجاری، پروانه قانونی از شهرداری
دریافت کنند. تا قبل از سال ۸۲، ساختوساز در زمینهای باغی حداکثر تا ۴ طبقه
مجاز بود اما از آن سال تا قبل از رونمایی از طرح تفصیلی جدید، تراکم ساختمانی در
این زمینها تا دو برابر افزایش یافت و کل ارتفاع مجاز برای بارگذاری مسکونی در
باغات تهران به ۸ طبقه رسید. حالا نقشههای هوایی تهران نشان میدهد که از سال ۸۲
تاکنون حدود ۷۰درصد از باغات تهران از بین رفته است و حالا بیشتر باغهایی که در
کن باقی مانده است، بزرگمقیاس است. تازهترین
نتایج بررسی گروهی از کارشناسان محیط زیست و شهرسازی هم نشان میدهد که از مجموع
۱۴هزار هکتار مساحت اراضی سبز و باغات تهران، حدود ۸هزار هکتار باقی مانده است
که سهم زمینهای باغی فقط ۱۲۰۰ هکتار یعنی معادل کمتر از ۲درصد مساحت پایتخت است.
محیط زیست مخالف مصوبه برج – باغها
مصوبه برج – باغها در دوره دوم شورای شهر به تصویب رسید. نظر مثبت
شورای عالی معماری و شهرسازی را هم جلب کرد و در مفاد طرح تفصیلی قرار گرفت. حالا
محمد درویش، مدیرکل مشارکتهای مردمی سازمان حفاظت محیط زیست هم بهعنوان منتقد
این طرح، گفته است که بیش از ۷۰درصد پوشش گیاهی تهران در طول ۶۰سال اخیر از بین
رفته است.
در این شرایط سال ۸۲ با این مصوبه مجوز نابودی پوشش گیاهی و باغهای
باقیمانده داده شد: «متاسفانه برخی هنوز از این طرح دفاع میکنند و شرمآورتر این
است که برخی دفاعکنندگان خود را اصلاحطلب میدانند.»
او معتقد است که مصوبه برج – باغ حتما باید لغو شود: «باید تلاش
شود از اندک باغهای باقیمانده در تهران حراست شود. دولت باید بتواند محوطههای
ارزشمند را حفظ کند و حتی اگر مالکان باغها توان، قدرت و میل حفاظت از فضاهایسبز
را ندارند، دولت باید آنها را به کمک شهرداریها خریداری و حفاظت کند. نباید دیگر
شاهد آن باشیم که باغهای ارزشمند تهران، همدان، شیراز، اصفهان و… قربانی ساختوسازها
شوند.»
در روزهای گذشته محمد سالاری، رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای
شهر تهران از ارایه پیشنهاد لغو مصوبه برج-باغها به هیأترئیسه شورایشهر تهران
خبر داد اما هنوز معلوم نیست که این پیشنهاد چه زمانی بررسی خواهد شد تا شورای
چهارم به تصمیمی قاطع برای جلوگیری از نابودی باغات تهران برسد
