مسکن اجتماعی زخم های کهنه را تسکین می دهد؟

تامین مسکن برای یک خانواده ایرانی بیشترین سهم هزینه ای را در سبد در آمد دارد به طوری که در سال های اخیر این سهم سیر صعودی داشته و بیش از یک سوم از درآمد یک خانواده را به خود اختصاص داده است.

اما درهمین حین
نبود یک سیستم جامع وکامل به منظور تامین مسکن برای تمامی اقشار جامعه به خصوص
قشرهای ضعیف وکم درآمد از سوی دولت های مختلف در سالهای گذشته یکی از مهمترین ضعف
های بخش مسکن محسوب می شود. البته طرح هایی هم در کشور اجرا شد که هدف اولیه آن
تامین سرپناه برای اقشار ضعیف و کم درآمد جامعه بود که می توان طرح مسکن مهر را از
جمله این طرح ها برشمرد.

زمانی که طرح مسکن
مهر در کشور به طور رسمی کلید خورد بسیاری از مسئولان دولت وقت اجرای این طرح را
برای خانه دارشدن اقشار کم درآمد مناسب دانستند و حذف قیمت زمین از خانه را از مهمترین
دلایل خود برای اثبات صحبت هایشان دانستند.

هرچند از طرح مسکن
مهر نه تنها استقبال خوبی در جامعه کارگری که جزو قشرهای ضعیف جامعه به لحاظ
درآمدی هستند نشد بلکه بعضی از کارگران هم که رویای خانه دارشدن را در سر داشتند
با مشکلاتی همچون افزایش مداوم قیمت خانه و مهیا نبودن تاسیسات مناسبی همچون تامین
گاز، برق و حتی آب در این طرح مواجه شدند.

اما با روی کار
آمدن دولت تدبیر وامید، طرح مسکن اجتماعی به عنوان یکی از امیدهای اصلی کارگران
برای صاحبخانه شدن مطرح شد.

در واقع این طرح در
اولویت کاری وزیر راه و شهرسازی قرار گرفت به طوری که عباس آخوندی بارها از این
طرح به عنوان ایده نو درحوزه مسکن نام برده است.

درطرح مسکن اجتماعی
متوسط واحد مسکونی ۵۰ متر است و برای خانوارهایی که فرزند دارند، به ۷۰ متر می رسد
اما محاسبات کارشناسان وزارت راه‌وشهرسازی در پیش‌نویس این طرح نشان می‌دهد متوسط
هزینه سالانه تامین مسکن (اجاره‌بها) هر خانوار شهری در سال90 رقمی کمتر از ۵
میلیون تومان بوده است که اگر نرخ رشد این هزینه در سال‌های قبل که به طور میانگین
19درصد بوده، برای محاسبه این هزینه در سال93 در نظر گرفته شود. در این صورت متوسط
هزینه سالانه اجاره‌‌نشینی در سال گذشته برای خانوارهای شهری به حدود ۸ میلیون
تومان می‌رسد اما در طرح مسکن‌اجتماعی، قرار است دولت ۶۰ درصد هزینه‌ اجاره‌بهای
سکونت خانوارهای دو دهک اول را در قالب «کمک‌پرداخت اجاره‌بها» تقبل و پرداخت کند.
در این طرح دولت تصمیم دارد در مجموع سالانه ۱۵۰ هزار واحد مسکونی بسازد که ۷۰
هزار واحد را خودش می سازد و ۸۰ هزار واحد دیگر را مراکز خیریه کشورمی سازند.

اما تفاوت عمده میان مسکن مهر و مسکن اجتماعی میزان آورده است که در مسکن مهر به جز تسهیلات
مابقی هزینه ها توسط متقاضیان ارائه می شد، اما در مسکن اجتماعی واحدها متناسب با
وسع درآمد خانوار قیمت گذاری می شوند و حداکثر با ۳۰ تا ۴۰ درصد از سهم
درآمد آنها امکان سکونت وجود دارد.

درهرحال اجرای طرح مسکن اجتماعی می تواند بیش از ۵۰ درصد از کارگران
کشور را که در حال حاضر فاقد مسکن هستند را صاحبخانه کند. البته وزرای دولت تدبیر
وامید ازعلی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی گرفته تا عباس آخوندی وزیر راه
وشهرسازی بارها در سخنرانی های خود به این نکته اشاره کرده اند که در سال جاری
بودجه ای را برای سازمان تامین اجتماعی در نظر گرفته شده است تا بتوان از محل
منابع خود سازمان برای کارگران تحت پوشش واحدهای مسکونی را احداث کرد.

در همین گام، سید
تقی نوربخش مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی در تایید صحبت های آخوندی و ربیعی در
خصوص آخرین وضعیت مسکن اجتماعی، اظهار می کند: برای این طرح حدود ۳۰۰ میلیارد
تومان در بودجه سازمان دیده شده است و به دلیل اینکه این طرح یک طرح بین بخشی است
مذاکرات با بانک‌ها، وزارت مسکن وشهرسازی دولت در حال انجام است و البته در این
طرح به مشارکت خود مستمری‌بگیران نیز نیاز داریم.
وی ادامه می دهد: کارهای تئوریک این طرح
آغاز شده است و عملیات اجرایی آن امسال کلید خواهد خورد که در مرحله اول با توجه
به وجود دو میلیون مستمری‌بگیر اصلی در تامین اجتماعی ممکن است نتوانیم تمام
مستمری‌بگیران را تحت پوشش این طرح ببریم اما این قول را می‌دهیم که اجرای طرح طی
ماه‌های آینده آغاز شود
هرچند اجرای این طرح در کشور با ابهامات
فراوانی از جمله چگونگی تامین منابع مالی، نحوه کاهش هزینه‌ها، نحوه اجرا و احراز
شرایط روبرو است اما دولت یازدهم خانه دار شدن سه تا شش میلیون کارگر فاقد مسکن در
یک دوره پنج ساله را در طرح مسکن اجتماعی پیش بینی کرده است.

البته دغدغه دولت
تدبیر وامید به منظور تامین مسکن برای اقشارکم درآمد از جمله کارگران جامعه ستودنی
است ولی باید در نظر داشت که هنوز در اجرای این طرح گام های اجرایی مهم برداشته
نشده است. همچنین باید به این نکته مهم اشاره کرد که عملیاتی کردن طرح مسکن
اجتماعی باید به گونه ای باشد که دوباره اشتباهات گذشته دراجرای طرح عظیم مسکن مهر
تکرار نشود.