بازار کربن در صنعت ساختمان
تیمبر کربن زیرساخت هوش مصنوعی حذف کربن را راهاندازی کرد

- تیمبر کربن نخستین زیرساخت مبتنی بر هوش مصنوعی برای صدور و مدیریت اعتبار حذف کربن در بخش ساختمان را راهاندازی میکند.
- سبد پروژههای شرکت بیش از ۹۰ ساختمان را دربرمیگیرد که ۷۲ هزار تن دیاکسیدکربن را ذخیره کردهاند؛ جایگزینی بتن و فولاد نیز از انتشار ۶۵ هزار تن دیگر جلوگیری کرده است.
- اعتبارها بر اساس استاندارد رینبو گواهی و ثبت میشوند و این استاندارد از سوی ICVCM واجد شرایط دریافت برچسب CCP شناخته شده است.
- تیمبر کربن قصد دارد در سهماهه چهارم سال ۲۰۲۶ نخستین دور جذب سرمایه خود را برای پشتیبانی از رشد و توسعه بینالمللی برگزار کند.
شرکت فناوری املاک و فناوری اقلیم تیمبر کربن (Timber Carbon)، مستقر در زوریخ، پس از سه سال توسعه و ثبت بیش از ۹۰ ساختمان که در مجموع بیش از ۷۲ هزار تن دیاکسیدکربن را برای بلندمدت در خود ذخیره کردهاند، نخستین زیرساخت مبتنی بر هوش مصنوعی برای حذف کربن در بخش ساختمان را در سطح بینالمللی راهاندازی میکند. برای نخستینبار، کربن ذخیرهشده در یک ساختمان به دارایی قابل معامله تبدیل میشود و بخش ساختمان، که انتشار کربن بالایی دارد، مستقیماً به بازارهای کربن پیوند میخورد. این استارتاپ سوئیسی برای تأمین مالی گسترش بینالمللی خود قصد دارد نخستین دور جذب سرمایهاش را برگزار کند.
از عملکرد اقلیمی تا دارایی قابل معامله
گواهیها و برچسبهای ساختمانی متعددی وجود دارند که در ازای دریافت هزینه، به رعایت الزامات مقرراتی کمک میکنند. بااینحال، هیچیک بر اثبات ذخیرهسازی بلندمدت کربن در مصالح ساختمانی زیستپایه تمرکز ندارد و هیچکدام از طریق زیرساخت هوش مصنوعی به بازارهای کربن، استانداردها و فعالان این بازار متصل نیست. اکنون صنعت املاک برای نخستینبار به چنین امکانی دسترسی دارد. در نتیجه، کربنزدایی از املاک ارزشی اقتصادی و قابلاندازهگیری پیدا میکند و از یک هزینه صرف به داراییای تبدیل میشود که میتوان از آن بهرهبرداری اقتصادی کرد.
فرایند خودکار
زیرساخت هوش مصنوعی تیمبر کربن تمام مراحل صدور گواهی را خودکار میکند: از گردآوری دادههای پروژه ساختمانی و محاسبه کربن متناسب با ویژگیهای منطقهای، تا صدور گواهی مستقل و ثبت آن، و سپس صدور، فروش و پایش مستمر اعتبارها. ثبت جزئیات اجزای ساختمان امکان استفاده مجدد از آنها را در آینده، در چارچوب اقتصاد چرخشی و معدنکاوی شهری، نیز فراهم میکند. توسعهدهندگان میتوانند اعتبارهای ایجادشده را در تراز کربن خود منظور کنند (جبران درونسازمانی یا insetting) یا آنها را بلافاصله یا در زمانی دیگر در بازار داوطلبانه کربن بفروشند (جبران برونسازمانی یا offsetting).
اعتبارهای حذف کربن تیمبر کربن
حذف کربن از طریق «استفاده از چوب در ساختوساز» در سطح بینالمللی بهعنوان انتشار منفی شناخته میشود (هیئت بینالدولی تغییر اقلیم یا IPCC و کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییر اقلیم یا UNFCCC). این روش الزامات استانداردهای معتبر درباره اضافیبودن، ماندگاری و راستیآزمایی را برآورده میکند و در مقایسه با روشهای فناورانه حذف کربن سه مزیت دارد: میتوان آن را بهسرعت گسترش داد؛ ریسک تحویل ندارد، زیرا گواهی فقط پس از تکمیل ساختمان صادر میشود؛ و با جایگزینی بتن و فولاد، انتشارهای حوزه ۳ را نیز کاهش میدهد.
این اعتبارها بر اساس استاندارد بینالمللی رینبو (Rainbow Standard) گواهی و ثبت میشوند. شورای یکپارچگی بازار داوطلبانه کربن (ICVCM) این استاندارد را واجد شرایط دریافت برچسب اصول کربن هستهای (CCP-Eligible) دانسته است. انتظار میرود این استاندارد تا پایان سال ۲۰۲۶ بر اساس مقررات اتحادیه اروپا درباره حذف کربن و کشاورزی کربنزا (CRCF) نیز به رسمیت شناخته شود.
لودویک شاتو، مدیرعامل رینبو استاندارد، گفت: «ساختوساز یکی از دشوارترین بخشها برای کربنزدایی است و تیمبر کربن نشان میدهد برای انجام درست این کار چه چیزهایی لازم است.»
کربنزدایی از بخش ساختمان
بخش ساختمان حدود ۳۶ درصد از انتشار جهانی دیاکسیدکربن را به خود اختصاص میدهد و یکسوم این میزان از مصالح ساختمانی ناشی میشود. این بخش همچنان یکی از حوزههایی است که مقرراتگذاری اندکی درباره آن انجام شده است. از سال ۲۰۲۸، نظام جدید تجارت انتشار اتحادیه اروپا، موسوم به ETS2، برای نخستینبار انتشارهای عملیاتی ساختمانها را پوشش خواهد داد. همچنین از همان سال، ساختمانهای نوساز بزرگتر باید پتانسیل گرمایش جهانی (GWP) خود را در کل چرخه عمر، مطابق با دستورالعمل عملکرد انرژی ساختمانها (EPBD)، اعلام کنند.
فرانسه هماکنون از طریق مقررات RE2020 برای کربن نهفته سقف تعیین کرده است. استاندارد ساختمانهای کربنخالص صفر بریتانیا نیز همین مسیر را دنبال میکند؛ استاندارد جدید ساختمانهای مینرژی-نتو-زرو (Minergie-Netto-Null) سوئیس نیز در همین راستاست. سامانههای رتبهبندی بینالمللی مانند BREEAM و LEED نیز معیارهایی برای شدت کربن ساختمانها تعیین میکنند.
در چنین شرایطی، مصالح ساختمانی زیستپایه گزینهای بدیهی بهشمار میروند؛ بهویژه چوب حاصل از جنگلهایی که بهطور پایدار مدیریت میشوند و عملکرد اقلیمی بالایی دارد. هدف از ارزشگذاری عملکرد اقلیمی چوب بهکاررفته در ساختمانها، دو برابر کردن سهم ساختمانهای نوساز زیستپایه در میان املاک سرمایهگذاری طی ۱۰ سال است. این سهم در حال حاضر، بسته به کشور، بین ۰٫۵ تا ۱۰ درصد قرار دارد.
والنتین ویزنر، مدیرعامل شرکت سازههای چوبی ویاهاگ (WIEHAG)، گفت: «تا امروز، عملکرد اقلیمی ساختمانهای چوبی از نظر اقتصادی قابل مشاهده نبوده است. وقتی این عملکرد گواهی بگیرد و قابل معامله شود، گفتوگو با توسعهدهندگان تغییر میکند؛ و تصمیم برای ساختوساز بیشتر با چوب همانجا گرفته میشود.»
تیمبر کربن
تیمبر کربن طی سه سال، بزرگترین سبد پروژههای حذف کربن زیستپایه در بخش ساختمان را در جهان ایجاد کرده است؛ پروژههای این مجموعه در کشورهای آلمانیزبان اروپا قرار دارند. این سبد بیش از ۹۰ ساختمان را دربرمیگیرد که در مجموع ۷۲ هزار تن دیاکسیدکربن را ذخیره میکنند. جایگزینی بتن و فولاد در این پروژهها همچنین از انتشار ۶۵ هزار تن دیاکسیدکربن جلوگیری کرده است.
از جمله مشتریان و شرکای تجاری این شرکت میتوان به سوئیس پرایم سایت (Swiss Prime Site)، پریموس (PRIMUS) و ویاهاگ اشاره کرد. بنیاد «ساختهشده بهدست طبیعت» (Built by Nature) و صندوق پیشگامان میگروس از این پروژه حمایت کردهاند. تیمبر کربن در سال ۲۰۲۳ از سوی آپلینک (UpLink)، پلتفرم نوآوری مجمع جهانی اقتصاد، نیز مورد توجه قرار گرفت و در چندین پلتفرم حذف کربن، بهعنوان یک مجموعه متخصص ارتباطات گستردهای دارد. این شرکت فناوری املاک و فناوری اقلیم برای تأمین مالی رشد بیشتر و گسترش بینالمللی خود، قصد دارد در سهماهه چهارم سال ۲۰۲۶ نخستین دور جذب سرمایهاش را برگزار کند.
ترجمه و تنظیم: صما




