تأکید بر هویت بومی و ظرفیتهای طبیعی شهرها
لرستان برای ساماندهی سیما و منظر شهری برنامه اقدام تدوین میکند

- نشست پایش عملکرد کمیته ارتقای کیفی سیما و منظر لرستان با حضور نمایندگان دستگاههای استانی برگزار شد.
- حاضران بر حفظ ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی، طبیعی و معماری بومی شهرهای لرستان تأکید کردند.
- تدوین ضوابط و برنامه اقدام اجرایی باید بر آسیبشناسی محلی، تعیین مسئولیت دستگاهها و زمانبندی اجرا استوار باشد.
- تقویت نظارت بر ساختوساز و پیوند ضوابط سیما و منظر با صدور پروانه و رسیدگی به تخلفات از محورهای جلسه بود.
نشست پایش عملکرد کمیته ارتقای کیفی سیما و منظر استان لرستان با تأکید بر حفظ ارزشهای تاریخی، فرهنگی و طبیعی شهرها و تدوین ضوابط و برنامه اجرایی برای بهبود وضعیت موجود برگزار شد. به گزارش صما، در این نشست که دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ برگزار شد، چالشهای شهرهای استان و راهکارهای تقویت نظام تصمیمگیری، نظارت و اجرای ضوابط بررسی شد.
این جلسه با حضور سید احمد حسینینیا، مدیرکل دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافتهای واجد ارزش، معاون شهرسازی و معماری، نمایندگان ادارهکل راه و شهرسازی لرستان، شهرداریهای خرمآباد و بروجرد و سازمان نظام مهندسی استان برگزار شد.
نمایندگان دستگاههای استانی، وضعیت و چالشهای سیما و منظر شهری را تشریح کردند. آنان با اشاره به نابسامانیهای موجود، بهویژه در خرمآباد و بروجرد، از کیفیت نامطلوب برخی نماها و ساختوسازها، از بین رفتن کریدورهای مهم بصری و تأثیر مداخلات کالبدی بر ویژگیهای طبیعی و ظرفیتهای محیطی شهرها، بهخصوص خرمآباد، ابراز نگرانی کردند.
حاضران بر ضرورت توجه جدیتر به سیما و منظر شهری و اتخاذ رویکردی نظاممند برای ساماندهی وضعیت موجود تأکید کردند. ناهماهنگی میان دستگاههای مسئول، نبود ضوابط اجرایی مؤثر و ضرورت تقویت نظارت بر ساختوسازها نیز از دیگر مسائل مطرحشده بود.
توجه به ویژگیهای بومی شهرها
سید احمد حسینینیا سیما و منظر شهری را از مؤلفههای اثرگذار بر کیفیت زندگی شهروندان دانست و بر ضرورت توجه به ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی، طبیعی و معماری بومی لرستان تأکید کرد. به گفته او، این موضوع باید از مسئلهای حاشیهای به یکی از محورهای جدی تصمیمگیری و مدیریت شهری تبدیل شود.
او با اشاره به ویژگیهای تمدنی و معماری خرمآباد، بروجرد، دورود، ازنا و نورآباد، به عناصر هویتی و طبیعی استان، از جمله سرزمین آب و سنگ، اقلیم چهار فصل و پرآب، آیینهای کهن، عزاداریهای خاص، موسیقی اصیل و معماری بومی پرداخت. وی همچنین به پاسخگویی معماری نیمهبرونگرای منطقه به اقلیم از طریق عناصری مانند طارمی و بالاخانه اشاره کرد.
حسینینیا گفت تدوین ضوابط سیما و منظر باید بر شناخت دقیق ظرفیتهای بومی، تفاوتهای اقلیمی و ویژگیهای معماری هر شهر استوار باشد و از ارائه الگوهای یکسان و ناسازگار با هویت تاریخی و فرهنگی شهرها پرهیز شود. او بهرهگیری از ظرفیت دانشگاهها و متخصصان معماری و شهرسازی و برگزاری نشستها و همایشهای تخصصی را در شکلگیری گفتمانی مشترک و فرهنگسازی مؤثر دانست.
مدیرکل دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافتهای واجد ارزش، با تشریح تجربه مراکز استانها در ایجاد نظام مدیریت سیما و منظر شهری، به پیوند حوزههای تصمیمگیری و اثرگذاری متقابل آنها اشاره کرد. او برگزاری همایشهای تخصصی، گردآوری دیدگاههای کارشناسی، پالایش پیشنهادها و واردکردن موضوعات کیفی به اسناد و ضوابط طرحهای توسعه و عمران فرادست را از مراحل این تجربه برشمرد و آن را الگویی برای آغاز تدریجی کار در لرستان بر مبنای اجماع کارشناسی دانست.
به گفته حسینینیا، ارتقای سیما و منظر شهری الزاماً به اقدامات پرهزینه و پروژههای بزرگ نیاز ندارد و میتوان با اقدامات فرهنگی، حساسکردن مدیران شهری و نهادینهسازی تدریجی الزامات طراحی و ساختوساز، مسیر اصلاح را هموار کرد.
نقش ضوابط و نظارت بر ساختوساز
حسینینیا بر استفاده از ظرفیت کمیسیون ماده ۵ برای هدایت و کنترل پروژههای شاخص و ویژه شهری تأکید کرد. او پیشنهاد داد هنگام بررسی و تصویب طرحهایی که بر سیمای شهر تأثیر چشمگیری دارند، ملاحظات معماری، شهرسازی و منظر شهری بهطور مشخص لحاظ شود تا از بارگذاریهای نامتجانس و مداخلات مخرب در ساختار کالبدی شهرها جلوگیری شود.
او همچنین خواستار پیوند ضوابط سیما و منظر با فرایند صدور پروانه و رسیدگی به تخلفات ساختمانی شد. حسینینیا با اشاره به ظرفیت کمیسیون ماده ۱۰۰، بر تبیین الزامات شهرسازی، کیفیت نما و ضوابط کالبدی در فرایندهای قانونی شهرداریها تأکید کرد و استفاده از ضوابط مصوب و مستندات کارشناسی را در تصمیمگیری درباره تخلفات ضروری دانست.
وی با تأکید بر مسئولیت قانونی مهندسان ناظر در اعلام تخلفات ساختمانی و اشاره به تبصره ۷ کمیسیونهای ماده ۱۰۰، تقویت سازوکار ثبت، پیگیری و نظارت بر گزارشهای تخلف در شهرداریها و سازمان نظام مهندسی ساختمان را ضروری خواند. او فعالسازی ظرفیت شورای انتظامی سازمان برای رسیدگی به قصور احتمالی مهندسان ناظر و تقویت نظارت عالیه معاونت شهرسازی و معماری ادارهکل راه و شهرسازی بر ساختوسازها را نیز از الزامات این حوزه دانست و به مواد ۳۳ و ۳۵ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان اشاره کرد.
حسینینیا کیفیت طراحی نما و مسئولیت حرفهای مهندسان معمار را از دیگر موضوعات مهم برشمرد. او با اشاره به چالشهای خدمات طراحی نما و تعرفههای آن، پیگیری موضوع از طریق تعامل دستگاههای مربوط و تشکلهای تخصصی معماری را خواستار شد. به گفته وی، ارتقای کیفیت نما باید بخشی از مسئولیت حرفهای طراحی معماری باشد و ظرفیت انجمنهای تخصصی معماری و شهرسازی و سازمانهای مردمنهاد مرتبط نیز در این مسیر بهکار گرفته شود.
تدوین برنامه اجرایی برای استان
مدیرکل دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافتهای واجد ارزش بر پشتیبانی مالی از اقدامات مرتبط با سیما و منظر شهری تأکید کرد و استفاده از بودجههای عملیاتی شهرداریها و تعریف پروژههای مشترک با مشارکت مدیریت شهری را پیشنهاد داد. او خواستار آن شد که این موضوع در برنامهریزی و تخصیص اعتبارات عملیاتی سالانه شهرداریها جایگاه مشخصی داشته باشد.
حسینینیا در جمعبندی جلسه، تدوین مجموعه ضوابط و برنامه اقدام اجرایی برای لرستان را ضروری دانست. به گفته او، این برنامه باید بر پایه آسیبشناسی وضعیت شهرهای استان، متناسب با اولویتهای محلی و همراه با تعیین مسئولیت دستگاههای مرتبط، زمانبندی اجرا و ضمانت اجرایی مشخص تهیه شود.
در این نشست همچنین پیشنهاد شد مطالعات در دو مرحله انجام شود: نخست شناخت و آسیبشناسی وضع موجود و سپس تدوین ضوابط و برنامه اجرایی. هدف از این فرایند، فراهمکردن زمینه اجرای مؤثر و پایدار اقدامات ارتقای سیما و منظر شهری در شهرهای استان عنوان شد.




