تأکید بر عبور از تصدی‌گری و حرکت به سمت توسعه واقعی بازار خدمات مهندسی
حمایت انبوه‌سازان تهران از اصلاح نظام خدمات مهندسی
- انجمن انبوه‌سازان تهران از چارچوب ملی خدمات مهندسی حمایت کرد.
- گوران خواستار حرکت سازمان‌های نظام مهندسی از تصدی‌گری به تنظیم‌گری شد.
- شفافیت و سامانه یکپارچه از الزامات نظام حرفه‌ای پاسخ‌گو عنوان شد.
- شش پیشنهاد برای تکمیل چارچوب شامل مشارکت بخش خصوصی و ارزیابی عملکرد مطرح شد.
- آمادگی انجمن برای همکاری راهبردی با وزارت راه و سازمان نظام مهندسی اعلام شد.
رامین گوران، رئیس هیئت‌مدیره انجمن صنفی کارفرمایی انبوه‌سازان مسکن و ساختمان استان تهران، با استقبال از انتشار «چارچوب ملی و الزامات تدوین نظام‌نامه خدمات مهندسی سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان استان‌ها»، این اقدام را گامی مثبت و امیدبخش در مسیر اصلاح ساختار خدمات مهندسی کشور دانست و بر ضرورت مشارکت بخش خصوصی و تشکل‌های حرفه‌ای در تکمیل و اجرای این چارچوب تأکید کرد.
گوران با اشاره به انتشار این شیوه‌نامه اظهار داشت: تدوین و ابلاغ این چارچوب را باید اقدامی ارزشمند در مسیر اصلاح ساختار خدمات مهندسی کشور دانست و انجمن انبوه‌سازان مسکن و ساختمان استان تهران از جهت‌گیری‌های اصلی این سند حمایت می‌کند، هرچند معتقد است برخی از مفاد آن برای جلوگیری از برداشت‌های متفاوت و فراهم شدن زمینه اجرای صحیح، نیازمند رفع ابهام و تبیین دقیق‌تر است.
وی افزود: اهمیت این اقدام صرفاً به ساماندهی فرآیندهای اداری یا اصلاح سازوکار ارجاع خدمات محدود نمی‌شود؛ بلکه ارزش اصلی آن در حرکت به سمت بازتعریف نقش‌ها، ارتقای کیفیت خدمات، شفافیت روابط حرفه‌ای و فراهم کردن زمینه توسعه واقعی بازار خدمات مهندسی است.
رئیس هیئت‌مدیره انجمن انبوه‌سازان استان تهران، یکی از مهم‌ترین جهت‌گیری‌های مثبت این چارچوب را حرکت از تصدی‌گری به تنظیم‌گری عنوان کرد و گفت: انتظار می‌رود سازمان‌های نظام مهندسی به‌جای تمرکز بر تصدی‌گری و مداخله در تمام مراحل ارائه خدمات، نقش مؤثرتر و حرفه‌ای‌تری در تنظیم‌گری، تعیین استانداردها، احراز صلاحیت‌ها، نظارت بر عملکرد و صیانت از حقوق بهره‌برداران ایفا کنند. چرا که تقویت این جایگاه می‌تواند ضمن ارتقای اعتبار سازمان‌های نظام مهندسی، زمینه رقابت سالم و افزایش کیفیت خدمات را فراهم کند.
گوران با تأکید بر اهمیت شفافیت در نظام خدمات مهندسی تصریح کرد: ایجاد سامانه جامع و یکپارچه خدمات مهندسی، ثبت و رهگیری الکترونیکی قراردادها و گزارش‌های فنی، شفاف‌سازی فرآیندهای مالی و قراردادی و فراهم کردن امکان دسترسی بهره‌برداران به سوابق حرفه‌ای و عملکرد ارائه‌دهندگان خدمات، از الزامات شکل‌گیری یک نظام حرفه‌ای و پاسخ‌گو است. وی افزود شفافیت، پیش‌نیاز اعتماد و رقابت سالم است و می‌تواند به کاهش تعارض منافع و ارتقای کیفیت خدمات منجر شود.
وی همچنین تدوین این چارچوب با همکاری معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی و سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور و ابلاغ آن از سوی وزارتخانه را نشانه‌ای مثبت از هم‌افزایی میان دو نهاد اثرگذار در حوزه ساختمان دانست و ادامه داد: نزدیک شدن دیدگاه‌های این دو مجموعه، فرصت مناسبی برای اصلاح نظام خدمات مهندسی، رفع تعارضات گذشته و حرکت به سمت سیاست‌گذاری و اجرای هماهنگ فراهم می‌کند.
توسعه واقعی بازار خدمات مهندسی؛ ضرورتی برای تمام مراحل پروژه
رئیس هیئت‌مدیره انجمن انبوه‌سازان استان تهران با اشاره به ضرورت توسعه بازار خدمات مهندسی در تمامی رشته‌ها و مراحل چرخه عمر پروژه بیان کرد: یکی از مهم‌ترین فرصت‌های پیش‌روی این چارچوب، فراهم کردن زمینه ارائه واقعی خدمات تخصصی از مرحله مطالعات و طراحی تا نظارت، اجرا، آزمایشگاه، کنترل کیفیت، مدیریت ساخت و بهره‌برداری است.
به گفته گوران، تحقق این رویکرد می‌تواند منافع گسترده‌ای برای بخش‌های مختلف صنعت ساختمان به همراه داشته باشد؛ به‌گونه‌ای که مهندسان از فرصت‌های شغلی پایدارتر و امکان رشد حرفه‌ای برخوردار شوند، سازندگان و توسعه‌گران به خدمات تخصصی، یکپارچه و پاسخ‌گو دسترسی پیدا کنند و بهره‌برداران نیز از ارتقای کیفیت، ایمنی و دوام ساختمان‌ها منتفع شوند. در سطح کلان نیز افزایش بهره‌وری سرمایه، زمین، انرژی و مصالح و جلوگیری از اتلاف منابع ملی از نتایج چنین تحولی خواهد بود.
پیوند نظام خدمات مهندسی با توسعه‌گری حرفه‌ای
گوران با تأکید بر ضرورت تحول در الگوی ساخت‌وساز کشور اظهار کرد: صنعت ساختمان برای عبور از ساخت‌وساز سنتی و حرکت به سمت توسعه‌گری حرفه‌ای، نیازمند پیوند مؤثر میان زمین، سرمایه، مطالعات اقتصادی و امکان‌سنجی، طراحی، مهندسی، فناوری، تولید صنعتی، اجرا و بهره‌برداری است.
وی ادامه داد: در الگوی توسعه‌گری حرفه‌ای، توسعه‌گر صرفاً سازنده ساختمان نیست، بلکه مسئولیت یکپارچه‌سازی عوامل و تخصص‌های مختلف پروژه را بر عهده دارد و باید بتواند از ابتدای شکل‌گیری ایده تا تحویل و بهره‌برداری، از خدمات تخصصی و نظام‌مند استفاده کند.
رئیس هیئت‌مدیره انجمن انبوه‌سازان استان تهران خاطرنشان کرد: نظام خدمات مهندسی نیز باید متناسب با این تحول توسعه یابد و علاوه بر خدمات متعارف طراحی و نظارت، زمینه فعالیت حرفه‌ای و رقابتی شرکت‌های مهندسی، مشاوران، مجریان، آزمایشگاه‌ها و مجموعه‌های تخصصی مدیریت ساخت و فناوری‌های نوین را فراهم کند. آینده صنعت ساختمان در گرو همکاری مؤثر مهندسان، سازندگان، توسعه‌گران، سرمایه‌گذاران و نهادهای تنظیم‌گر است و نمی‌توان با فعالیت‌های جزیره‌ای به توسعه پایدار این صنعت دست یافت.
شش پیشنهاد انجمن انبوه‌سازان برای تکمیل و اجرای چارچوب ملی
گوران در ادامه با اعلام آمادگی انجمن انبوه‌سازان مسکن و ساختمان استان تهران برای مشارکت در تکمیل و اجرایی‌سازی این چارچوب، شش پیشنهاد مشخص را مطرح کرد.
وی گفت: نخست، در فرآیند تدوین نظام‌نامه خدمات مهندسی استان تهران باید از ظرفیت تشکل‌های حرفه‌ای کارفرمایی و انبوه‌سازان، به‌عنوان نمایندگان بخش خصوصی و بهره‌برداران اصلی خدمات مهندسی، استفاده شود.
به گفته وی، دومین پیشنهاد، توسعه تدریجی نظام خدمات مهندسی از خدمات منفرد و پراکنده به سمت خدمات تخصصی، یکپارچه و قابل ارزیابی در تمام مراحل پروژه است.
گوران افزود: سوم، در طراحی سازوکارهای انتخاب و ارجاع خدمات، ضمن رعایت قوانین و مقررات بالادستی، باید حقوق کارفرما و بهره‌بردار، تناسب تخصص با نوع و مقیاس پروژه، تجربه اجرایی، کیفیت عملکرد و رقابت سالم مورد توجه قرار گیرد.
وی چهارمین پیشنهاد را تدوین نظام ارزیابی عملکرد و رتبه‌بندی حرفه‌ای بر اساس شاخص‌های شفاف، قابل‌اندازه‌گیری و عادلانه عنوان کرد و گفت: آثار این ارزیابی بر حقوق حرفه‌ای اشخاص نیز باید پس از ابلاغ معیارها و ضوابط تفصیلی اعمال شود.
رئیس هیئت‌مدیره انجمن انبوه‌سازان استان تهران ادامه داد: پنجم، آثار اجرایی نظام‌نامه بر کیفیت ساخت، زمان اجرای پروژه، هزینه تمام‌شده، بهره‌وری منابع و رضایت بهره‌برداران باید به‌صورت مستمر ارزیابی شود تا اصلاحات مورد نیاز بر مبنای نتایج واقعی صورت گیرد.
وی همچنین با اشاره به اهمیت فناوری‌های نوین گفت: ششمین پیشنهاد، فراهم کردن زمینه توسعه خدمات مهندسی سازمان‌یافته، شرکت‌های تخصصی و فناوری‌های نوین از جمله مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) و هوش مصنوعی است؛ به‌نحوی که ضمن توسعه ظرفیت‌های تخصصی، فرصت فعالیت برای مهندسان و مجموعه‌های حرفه‌ای در اندازه‌های مختلف نیز حفظ شود.
اعلام آمادگی انبوه‌سازان تهران برای مشارکت راهبردی
گوران با تأکید بر آمادگی انجمن برای همکاری با وزارت راه و شهرسازی و سازمان نظام مهندسی ساختمان اظهار کرد: انجمن صنفی کارفرمایی انبوه‌سازان مسکن و ساختمان استان تهران خود را بخشی از راه‌حل مسائل صنعت ساختمان و توسعه مسکن کشور می‌داند و آمادگی دارد با اتکا به تجربه اجرایی اعضا و شناخت مسائل واقعی پروژه‌های ساختمانی، به‌عنوان شریک راهبردی بخش خصوصی در فرآیند هم‌اندیشی، تکمیل، اصلاح و اجرای اثربخش این چارچوب مشارکت کند.
وی تأکید کرد: این فرصت می‌تواند نقطه آغاز تحول در رابطه میان مهندسان، سازمان نظام مهندسی، سازندگان و توسعه‌گران باشد؛ تحولی که در آن مهندسی از یک الزام اداری و نظارتی فراتر رفته و به یکی از ارکان اصلی خلق ارزش، افزایش بهره‌وری و توسعه پایدار صنعت ساختمان تبدیل شود.
رئیس هیئت‌مدیره انجمن انبوه‌سازان استان تهران در پایان خاطرنشان کرد: هدف نهایی از این همکاری صرفاً اصلاح نظام ارائه خدمات مهندسی نیست، بلکه کمک به شکل‌گیری نظامی حرفه‌ای، کارآمد و رقابتی برای توسعه بهتر، باکیفیت‌تر و اقتصادی‌تر ساختمان در کشور است.
