تفاهم‌نامه شهرداری تهران و معاونت علمی ریاست‌جمهوری برای توسعه فناوری‌های شهری امضا شد

به گزارش صما، تفاهم‌نامه همکاری میان شهرداری تهران و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری با هدف توسعه فناوری‌های شهری امضا شد. حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، در این مراسم که صبح امروز _شنبه بیست‌وپنجم مهر_ برگزار شد، با تأکید بر ضرورت پیوند دانش و فناوری با مسائل واقعی شهرها گفت: تهران با توجه به ظرفیت‌ها و امکانات گسترده خود می‌تواند به الگویی برای توسعه شهرهای دانش‌بنیان، هوشمند و شناختی در کشور تبدیل شود.

افشین تحقق شهرهای دانش‌بنیان را نیازمند استفاده هدفمند از ظرفیت دانشگاه‌ها، شرکت‌های فناور و زیست‌بوم نوآوری دانست و افزود: این ظرفیت می‌تواند برای شناسایی مسائل شهری و ارائه راهکارهای مبتنی بر دانش به کار گرفته شود. وی در جریان تعاملات اخیر معاونت علمی ریاست‌جمهوری و شهرداری تهران گفت: استفاده از ظرفیت دانشگاه‌های کشور برای شناسایی و حل چالش‌های شهری و توسعه همکاری‌های فناورانه مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، میزان اثرگذاری چنین برنامه‌هایی به نحوه اجرای آن‌ها، تعریف مسائل اولویت‌دار، مشارکت مؤثر دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان و سنجش نتایج در زندگی شهروندان وابسته است.

شهرهای شناختی؛ الگویی برای آینده

افشین با اشاره به نقش شهرها در توسعه زیست‌بوم نوآوری کشور اظهار کرد: برای پیشرفت در مسیر توسعه دانش‌بنیان، باید زمینه تبدیل دانش به محصول، خدمت و اثرگذاری اقتصادی و اجتماعی در شهرها فراهم شود. وی با تشریح روند تحول شهرها در جهان توضیح داد که شهرها در دسته‌بندی‌های مختلف، از شهرهای سنتی و دیجیتال تا شهرهای هوشمند، دانشی، مبتنی بر هوش مصنوعی و در نهایت شهرهای شناختی قرار می‌گیرند؛ البته این مراحل الزاماً خطی نیستند و هر شهر می‌تواند به‌طور هم‌زمان از ظرفیت‌های الگوهای مختلف بهره ببرد.

معاون علمی رئیس‌جمهور با تأکید بر تفاوت شهر دیجیتال و شهر هوشمند تصریح کرد: دیجیتالی شدن به‌تنهایی به معنای هوشمند شدن نیست؛ زیرا ممکن است صرفاً فرایندهای قبلی از قالب کاغذی به سامانه‌های الکترونیکی منتقل شوند، بی‌آنکه اصلاح اساسی در آن‌ها صورت گیرد. به گفته وی، شهر هوشمند باید با استفاده از داده‌ها، فرایندها را بهینه کند و خدمات شهری را بهبود ببخشد.

افشین ادامه داد: در شهرهای دانشی، دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز نوآوری در کنار مدیریت شهری قرار می‌گیرند تا دانش تولیدشده به اثرگذاری واقعی منجر شود. در شهرهای مبتنی بر هوش مصنوعی نیز داده‌ها برای تسهیل فرایندها و حل مسائل به کار گرفته می‌شوند؛ درحالی‌که شهرهای شناختی علاوه بر استفاده از هوش مصنوعی، از تجربه‌های گذشته می‌آموزند و فرایندهای خود را به‌طور مستمر اصلاح می‌کنند تا از تکرار مشکلات جلوگیری شود.

وی با اشاره به پیچیدگی مسائل تهران گفت: این کلان‌شهر به دلیل مسائل متعدد، نیازمند یادگیری و به‌روزرسانی سریع‌تر است. به گفته افشین، تجربه نشان داده است که بسیاری از الگوهای شکل‌گرفته در تهران قابلیت گسترش و الگوبرداری در سایر شهرهای کشور را دارند.

مراکز نوآوری در متن زندگی شهری

معاون علمی رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت شکل‌گیری مراکز نوآوری در متن زندگی شهری اظهار کرد: فعالیت شرکت‌های نوآور و دانش‌بنیان در مجاورت مسائل واقعی شهر، امکان استفاده از دستاوردهای آن‌ها را افزایش می‌دهد. وی انرژی، آلودگی هوا، ترافیک و حمل‌ونقل را از جمله مسائل مهم تهران برشمرد که می‌توان برای حل آن‌ها از ظرفیت شرکت‌های فناور استفاده کرد.

افشین توسعه مراکز نوآوری و پارک‌های علم و فناوری شهری را راهی برای کاهش فاصله میان تولید دانش و زندگی روزمره مردم دانست و تأکید کرد: این مراکز زمانی بیشترین اثربخشی را دارند که از فضای زندگی شهروندان جدا نباشند و فناوری در فعالیت‌های روزمره جامعه حضور داشته باشد.

وی از آمادگی بنیاد ملی علم ایران برای حمایت از پژوهش‌های کاربردی در حوزه مسائل شهری خبر داد و گفت: مسائل اولویت‌دار شهرها می‌تواند در قالب فراخوان‌های پژوهشی تعریف شود تا استادان دانشگاه و پژوهشگران با استفاده از منابع این بنیاد برای حل آن‌ها اقدام کنند. معاون علمی رئیس‌جمهور افزود: لازم است مسائل اصلی شهر به‌صورت مشخص شناسایی و موضوعات پژوهشی مرتبط با آن‌ها تدوین شود تا بخشی از مسائل شهری در قالب پروژه‌های علمی و پژوهشی تعریف شود و دانشگاه‌ها بتوانند برای ارائه راهکارهای عملی مشارکت کنند.

افشین بر تقویت ارتباط میان نخبگان و مسائل واقعی شهر تأکید کرد و گفت: این ارتباط می‌تواند به افزایش احساس اثرگذاری در میان نخبگان و گسترش مشارکت آن‌ها در توسعه شهر کمک کند. وی در بخش دیگری از سخنان خود، نوآوری اجتماعی را از محورهای قابل توسعه در همکاری با شهرداری تهران دانست و با اشاره به تجربه مشترک ایجاد مرکز نوآوری اجتماعی در پرند، این تجربه را الگویی برای گسترش مراکز نوآوری اجتماعی معرفی کرد.

معاون علمی رئیس‌جمهور با تأکید بر ظرفیت شهرداری تهران در توسعه صنایع خلاق و با اشاره به نقش خلاقیت در شکل‌گیری شهرهای خلاق و نوآور گفت: تهران با برخورداری از امکانات و فضاهای مختلف می‌تواند به توسعه فعالیت‌های خلاقانه و تبدیل دستاوردهای صنایع خلاق به ارزش اقتصادی کمک کند. افشین استفاده از امکانات شهری برای برگزاری نمایشگاه‌ها و معرفی آثار و محصولات خلاقانه و نیز ایجاد مراکز نوآوری خلاق در فضاهای شهری، از جمله محدوده ری، را از زمینه‌های تقویت زیست‌بوم نوآوری شهری دانست.

وی با تأکید بر اهمیت تجربه واقعی مردم در ارزیابی شهرهای هوشمند تصریح کرد: معیار اصلی موفقیت، عنوان شهر یا تعداد شاخص‌ها و برنامه‌های اجراشده نیست، بلکه میزان احساس رفاه شهروندان و تأثیر فناوری بر آسان‌تر شدن امور روزمره آن‌هاست. به گفته معاون علمی رئیس‌جمهور، اگر مردم بتوانند خدمات را آسان‌تر دریافت کنند، با مشکلات کمتری روبه‌رو شوند و آسایش بیشتری داشته باشند، می‌توان گفت شهر در مسیر هوشمند شدن قرار گرفته است.

افشین ابراز امیدواری کرد: تفاهم‌نامه مشترک، زمینه گسترش همکاری میان مدیریت شهری، دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان، نخبگان و فعالان صنایع خلاق را فراهم کند و با استفاده از تجربه کشورهای پیشرو، به توسعه الگوهای موفق شهری و گسترش آن‌ها در سراسر کشور بینجامد.

زاکانی: حل مسائل شهر باید بر پایه دانش و نوآوری انجام شود

در ادامه این مراسم، علیرضا زاکانی، شهردار تهران، گفت: استفاده از علم و فناوری می‌تواند روند توسعه را تسریع کند و زمینه حل مسائل شهر را بر پایه دانش و نوآوری فراهم آورد. وی با اشاره به ظرفیت دانشگاه‌ها، دانشجویان و نیروی انسانی متخصص در پایتخت اظهار کرد: تهران از توانمندی‌های علمی گسترده‌ای برخوردار است که باید به‌صورت هدفمند در مسیر رفع مشکلات شهری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان به کار گرفته شود.

شهردار تهران همچنین بر ضرورت تقویت ارتباط میان ظرفیت‌های علمی کشور و مدیریت شهری تأکید کرد و گفت: تعامل با مجموعه‌های فناور در سراسر کشور می‌تواند زمینه استفاده متقابل از توانمندی‌ها و توسعه همکاری‌های مشترک را فراهم کند. زاکانی با اشاره به برنامه‌های شهرداری برای توسعه زیرساخت‌های فناوری و نوآوری افزود: ایجاد سازمان مرتبط با فناوری‌های نوین، پیگیری مجوزهای پارک علم و فناوری و توسعه نواحی نوآوری از جمله اقداماتی است که در این حوزه دنبال شده است. به گفته وی، پارک ولایت و مجموعه‌های وابسته نیز می‌توانند در گسترش فعالیت شرکت‌های فناور و شکل‌گیری مراکز نوآوری نقش داشته باشند.

وی علم و فناوری را از مؤلفه‌های مؤثر در اقتدار ملی دانست و ابراز امیدواری کرد که تفاهم‌نامه جدید، زمینه گسترش همکاری میان شهرداری تهران و معاونت علمی ریاست‌جمهوری را فراهم کند. شهردار تهران حرکت به سمت شهر هوشمند را از اهداف مدیریت شهری عنوان کرد و بر استفاده از ظرفیت‌های داخلی و تعامل با مجموعه‌های علمی و فناور کشور برای حل مسائل پایتخت تأکید کرد.

توسعه مراکز نوآوری در مناطق ۲۲ گانه

در ادامه، سجاد محمدعلی‌نژاد، معاون امور مالی و اقتصادی شهرداری تهران، از برنامه‌ریزی برای توسعه مراکز نوآوری در مناطق ۲۲گانه پایتخت متناسب با ظرفیت‌های محلی خبر داد و گفت: شهرداری همچنین چهار موقعیت را برای توسعه زیرساخت‌های فناوری در تهران در نظر گرفته که پارک ولایت یکی از آن‌هاست. وی با اشاره به نقش فناوری در حل مسائل شهری اظهار کرد: توسعه زیرساخت‌های شهری به‌تنهایی برای رفع چالش‌های کلان‌شهرها کافی نیست و استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور می‌تواند در این زمینه مؤثر باشد.

وی با بیان اینکه شهرداری تهران از یک سو برای حل مسائل شهری به فناوری نیاز دارد و از سوی دیگر یکی از بازیگران زیست‌بوم نوآوری است، افزود: مدیریت شهری می‌تواند با فراهم کردن زیرساخت‌ها و بهبود شرایط فعالیت شرکت‌های فناور، زمینه استقرار و توسعه این شرکت‌ها را فراهم کند. محمدعلی‌نژاد با اشاره به اقدامات شهرداری در حوزه فناوری گفت: سازمان فناوری‌های نوین در مجموعه شهرداری ایجاد شده و مجوز پارک علم و فناوری شهرداری تهران نیز اخذ شده است؛ اقداماتی که به گفته وی، با هدف حمایت از شرکت‌های فعال در حوزه فناوری‌های شهری دنبال می‌شوند.

معاون امور مالی و اقتصادی شهرداری تهران همچنین از شناسایی ظرفیت‌های مناطق مختلف پایتخت برای توسعه مراکز نوآوری خبر داد و گفت: در این برنامه، عواملی مانند نزدیکی به دانشگاه‌ها و مراکز علمی، حضور شرکت‌های خصوصی و ظرفیت‌های تخصصی هر منطقه مورد توجه قرار گرفته است. وی افزود: شهرداری در نظر دارد با همکاری معاونت علمی ریاست‌جمهوری، زمینه توجه به این نواحی را در اسناد شهرسازی و فرایند بازنگری طرح‌های شهری فراهم کند.

وی با اشاره به تفاهم‌نامه شهرداری تهران و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری اظهار کرد: این همکاری با هدف نزدیک‌تر کردن اولویت‌های دو مجموعه و استفاده از ظرفیت‌های مشترک در توسعه فناوری و نوآوری شهری دنبال می‌شود. توسعه مراکز نوآوری در مناطق مختلف تهران، ایجاد زیرساخت برای استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان و پیش‌بینی نواحی نوآوری در طرح‌های شهری از جمله برنامه‌هایی است که در این نشست از سوی معاون امور مالی و اقتصادی شهرداری تهران مطرح شد. جزئیات اجرایی، زمان‌بندی تحقق این برنامه‌ها و نحوه استقرار شرکت‌ها در مناطق مختلف، از موضوعاتی است که در مراحل بعدی باید مشخص شود.