جعفر قمی، شهردار نوشهر، در مصاحبه اختصاصی با رسانه صما
نوشهر زیر بار توسعه‌ای که زیرساختش را ندارد
برج‌ها قد کشیده‌اند، هتل‌ها سر برآورده‌اند و جمعیت شناور گردشگران هر سال رکورد تازه‌ای می‌زند. سیمای نوشهر در سال‌های اخیر با رشد پرشتاب پروژه‌های ساختمانی و گردشگری دگرگون شده است. اما پرسشی که در پس این نمای مدرن پنهان مانده، این است: آیا زیرساخت‌های این شهر هم‌پای این توسعه دویده‌اند؟
جعفر قمی، شهردار نوشهر، در مصاحبه‌ای اختصاصی با رسانه صما، بی‌پرده از چالش‌ها می‌گوید. او معتقد است توسعه‌ای که زیرساختش را نساخته باشیم، دیر یا زود به بحران تبدیل می‌شود. آنچه می‌خوانید، پاسخ‌های صریح او به پرسش هایی درباره ترافیک، درآمدهای ساخت‌وساز، منابع آب، پسماند، فناوری‌های نوین و اولویت‌های توسعه آینده نوشهر است.
«زیرساخت، خط قرمز توسعه پایدار است»
با توجه به رشد پروژه‌های ساختمانی و گردشگری در نوشهر، آیا زیرساخت‌های شهری متناسب با این حجم از توسعه رشد کرده‌اند؟
توسعه ساختمانی زمانی می‌تواند به رشد پایدار شهر منجر شود که زیرساخت‌های شهری نیز همزمان با آن توسعه پیدا کنند. در نوشهر، موضوعاتی مانند آب، برق، دفع و مدیریت پسماند، شبکه معابر و حمل‌ونقل باید متناسب با افزایش جمعیت و حضور گردشگران مورد توجه قرار گیرد. اگر توسعه کالبدی از ظرفیت زیرساختی شهر جلو بزند، در نهایت فشار آن در قالب ترافیک، کاهش کیفیت خدمات و افزایش هزینه‌های مدیریت شهری نمایان می‌شود.
«مدیریت ترافیک نوشهر با خیابان‌سازی حل نمی‌شود»
نوشهر به‌عنوان یک شهر گردشگرپذیر، در فصل‌های پرتردد با چه چالش‌هایی در حوزه ترافیک و حمل‌ونقل مواجه است؟
افزایش جمعیت شناور در دوره‌های گردشگری، ظرفیت شبکه معابر و خدمات حمل‌ونقل شهری را تحت فشار قرار می‌دهد. بنابراین مدیریت ترافیک نوشهر نباید صرفاً بر افزایش عرض معابر یا احداث خیابان‌های جدید متمرکز باشد؛ بلکه باید به مدیریت سفر، دسترسی به مراکز گردشگری، پارکینگ، حمل‌ونقل عمومی و مسیرهای ارتباطی نیز توجه شود. هماهنگی میان توسعه گردشگری و برنامه‌ریزی حمل‌ونقل می‌تواند بخش مهمی از این فشار را کنترل کند.
«درآمد ساخت‌وساز باید به زیرساخت برگردد، نه هزینه جاری»
با توجه به افزایش ساخت‌وساز، شهرداری نوشهر چگونه می‌تواند میان درآمدهای حاصل از ساخت‌وساز و توسعه واقعی زیرساخت‌های شهری تعادل ایجاد کند؟
افزایش ساخت‌وساز می‌تواند برای شهرداری منبع درآمد ایجاد کند، اما اگر درآمدهای حاصل از توسعه صرفاً برای هزینه‌های جاری مصرف شود، با افزایش جمعیت و تراکم، هزینه‌های زیرساختی نیز بیشتر خواهد شد. بخشی از منابع باید به توسعه شبکه معابر، فضای عمومی، خدمات شهری، مدیریت پسماند و سایر زیرساخت‌هایی اختصاص پیدا کند که مستقیماً تحت تأثیر رشد کالبدی شهر قرار می‌گیرند. هدف باید تبدیل توسعه ساختمانی به ظرفیت پایدار برای توسعه شهری باشد.
«پروژه بزرگ بدون ظرفیت‌سنجی، به شهر تحمیل می‌شود»
آیا ظرفیت فعلی شهر برای پذیرش پروژه‌های بزرگ و ترکیبی گردشگری کافی است؟
پروژه‌های ترکیبی می‌توانند شامل هتل، واحدهای تجاری، خدماتی، تفریحی و فضاهای رویدادی باشند و در صورت مکان‌یابی مناسب، فعالیت اقتصادی بیشتری برای شهر ایجاد کنند. اما مقیاس چنین پروژه‌هایی باید با ظرفیت شبکه معابر، پارکینگ، آب، برق، پسماند و سایر خدمات شهری هماهنگ باشد. بنابراین پیش از پذیرش پروژه‌های بزرگ، باید مشخص شود که زیرساخت شهری توان پاسخگویی به جمعیت و سفرهای ایجادشده توسط آن پروژه را دارد یا خیر.
«گسترش شهر بدون زیرساخت، هزینه سنگینی بر جای می‌گذارد»
با توجه به فشار ناشی از مهاجرت و افزایش تقاضای مسکن، برنامه شهرداری برای جلوگیری از گسترش نامتوازن شهر چیست؟
افزایش تقاضای مسکن می‌تواند توسعه شهری را به سمت مناطق جدید سوق دهد، اما گسترش محدوده سکونت بدون تأمین زیرساخت می‌تواند هزینه سنگینی برای شهر ایجاد کند. مدیریت شهری باید توسعه مناطق جدید را با ظرفیت شبکه آب، فاضلاب، برق، معابر و خدمات عمومی هماهنگ کند. در کنار ساخت واحدهای جدید، کیفیت و ظرفیت خدمات شهری موجود نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
«ظرفیت خدمات شهری را بر اساس جمعیت شناور هم می‌سنجیم»
یکی از مسائل مطرح‌شده درباره توسعه مازندران، فشار بر منابع آب و مدیریت پسماند است؛ نوشهر برای افزایش جمعیت شناور گردشگری چه برنامه‌ای دارد؟
جمعیت شناور گردشگری، به‌خصوص در دوره‌های اوج سفر، میزان مصرف آب و تولید پسماند را به شکل قابل‌توجهی افزایش می‌دهد. بنابراین ظرفیت خدمات شهری باید فقط براساس جمعیت ثابت شهر محاسبه نشود. توسعه زیرساخت‌های جمع‌آوری و پردازش پسماند، مدیریت مصرف آب و پیش‌بینی ظرفیت لازم برای دوره‌های پرتردد می‌تواند از تبدیل گردشگری به یک فشار مضاعف بر خدمات شهری جلوگیری کند.
«فناوری با
ید در چارچوب ضوابط فنی باشد»
با توجه به مطرح شدن فناوری‌های نوین ساخت‌وساز و حرکت صنعت ساختمان به سمت ConTech، آیا شهرداری نوشهر آمادگی استفاده از فناوری‌های جدید را دارد؟
فناوری‌های جدید می‌توانند در کاهش زمان ساخت، کنترل هزینه، افزایش دقت اجرا و مدیریت بهتر پروژه‌ها مؤثر باشند. برای شهری مانند نوشهر که هم با تقاضای ساخت‌وساز و هم با محدودیت‌های زیرساختی و محیطی مواجه است، استفاده از فناوری می‌تواند در بهینه‌سازی مصرف منابع اهمیت داشته باشد. البته استفاده از فناوری باید در چارچوب ضوابط فنی و مقررات شهری انجام شود و در کنار سرعت ساخت، کیفیت و ایمنی نیز مورد توجه قرار گیرد.
«اقلیم مرطوب، نظارت بر کیفیت ساخت را ضروری‌تر می‌کند»
ساخت‌وساز در مناطق مرطوب چه الزامات متفاوتی برای مدیریت شهری ایجاد می‌کند؟
شرایط اقلیمی نوشهر باعث می‌شود موضوعاتی مانند رطوبت، تابش خورشید، فشار باد، انتقال حرارت، عایق‌کاری، ایمنی و کیفیت مصالح اهمیت بیشتری پیدا کند. بنابراین نظارت بر کیفیت اجرای ساختمان در چنین اقلیمی فقط یک موضوع فنی برای سازنده نیست و در نهایت با کیفیت زندگی و دوام ساختمان‌های شهر ارتباط دارد. رعایت استانداردهای مناسب برای مصالح، نما، شیشه، سیستم‌های نصب و عایق‌کاری می‌تواند هزینه‌های نگهداری و آسیب‌های آینده را کاهش دهد.
«هر پروژه، یک اثر محله‌ای دارد»
آیا شهرداری نوشهر برای توسعه پروژه‌های گردشگری و ساختمانی، ظرفیت اقتصادی و اجتماعی محله‌ها را نیز در نظر می‌گیرد؟
هر پروژه ساختمانی فقط یک سازه جدید به شهر اضافه نمی‌کند؛ بلکه بر ترافیک، جمعیت، خدمات عمومی، ارزش زمین و الگوی فعالیت اقتصادی محله نیز اثر می‌گذارد. به همین دلیل ارزیابی پروژه باید فراتر از صدور مجوز ساخت باشد. بررسی ظرفیت محله، میزان دسترسی، زیرساخت موجود و تأثیر پروژه بر زندگی ساکنان می‌تواند به جلوگیری از توسعه نامتوازن کمک کند.
«برای نوشهر، مسئله تعداد پروژه‌ها نیست؛ اثر آنهاست»
با توجه به اینکه نوشهر هم ظرفیت گردشگری دارد و هم با محدودیت زمین و زیرساخت مواجه است، اولویت شهرداری در توسعه آینده شهر چیست؟
اولویت باید توسعه‌ای باشد که بتواند همزمان ارزش اقتصادی و کیفیت شهری ایجاد کند. این موضوع به معنای استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های موجود، تقویت زیرساخت‌ها، توسعه فضاهای عمومی و هدایت پروژه‌های ساختمانی به سمت مکان‌هایی است که توان پذیرش آنها را دارند. برای نوشهر، مسئله فقط افزایش تعداد پروژه‌ها نیست؛ بلکه باید مشخص شود هر پروژه چه اثری بر اقتصاد، زیرساخت، محیط شهری و کیفیت زندگی شهروندان خواهد داشت.
کلام آخر
جناب قمی شهردار محترم نوشهر در این مصاحبه، رویکردی زیرساخت‌محور را برای توسعه نوشهر ترسیم کرد. او معتقد است نوشهر برای حفظ جذابیت گردشگری و کیفیت زندگی ساکنان، باید پیش از هر چیز به ظرفیت‌های زیرساختی خود توجه کند. توسعه‌ای که زیرساختش را نساخته باشیم، به بحران تبدیل می‌شود. این جمله، نه یک هشدار ساده، بلکه چکیده‌ای از تمام مواضع شهردار نوشهر در این مصاحبه است.
