کنترل سطح اشغال و طراحی متراکم
بلندمرتبه‌سازی کنترل‌شده جایگزین گسترش پراکنده در زمین‌های شمال
- کنترل سطح اشغال و طراحی متراکم جایگزین گسترش پراکنده در زمین‌های شمال می‌شود
- شفافیت ضوابط در نمک‌آبرود امکان تصمیم‌گیری حرفه‌ای‌تر را فراهم کرده است
- چرخش ۳۰ درجه‌ای حجم برج نمک‌آبرود برای کاهش موانع بصری و بهبود دید دریا
- تقسیم حجم به چند بخش و لغزش توده‌ها برای افزایش جریان هوا و توزیع منصفانه دید
احمدرضا حیدری، معمار و مدیرعامل گروه مهندسان مشاور دلتا، با مرور تجربه پروژه‌های گردشگری در اقلیم‌های مختلف، از ضرورت کنترل سطح اشغال و طراحی متراکم به جای گسترش پراکنده سخن گفت و فرآیند شکل‌گیری برج نمک‌آبرود را بر اساس منظر، ضابطه، تهویه و هندسه سایت تشریح کرد.
به گزارش صما، احمدرضا حیدری گفت تجربه حدود پانزده سال فعالیت در پروژه‌های گردشگری به او نشان داده است که معماری گردشگری را نمی‌توان با یک نسخه واحد در همه نقاط کشور اجرا کرد. به گفته او، هر پروژه باید از بستر، اقلیم، جغرافیا، منظر و ضوابط همان محل آغاز شود و فرم معماری نتیجه این عوامل باشد، نه یک تصویر از پیش‌ساخته.
حیدری به نمونه‌هایی از پروژه‌های پیشین در مناطق ساحلی، کوهستانی و درمانی اشاره کرد و گفت در هر یک از آن‌ها، پارامترهای محیطی به بخشی از ایده طراحی تبدیل شده‌اند؛ از فاصله‌دادن بنا از زمین و ایجاد کوران تا استفاده از سقف‌های متناسب با معماری اقلیمی شمال.
او یکی از مسائل جدی مازندران را شناور بودن ضوابط در بسیاری از نقاط دانست و گفت نبود قاعده روشن، هم برای معمار و هم برای سرمایه‌گذار عدم‌قطعیت ایجاد می‌کند. حیدری شهرک نمک‌آبرود را از نمونه‌هایی دانست که محدوده بلندمرتبه‌سازی و نوع توسعه در آن روشن‌تر تعریف شده و همین شفافیت، امکان تصمیم‌گیری حرفه‌ای‌تر را فراهم کرده است.
این معمار در ادامه به بحث بلندمرتبه‌سازی پرداخت و گفت در بخشی از جامعه معماری نسبت به تراکم و ارتفاع نگاه منفی وجود دارد، اما باید پیامد جایگزین آن را نیز دید. اگر ساخت متراکم در پهنه‌های مناسب ممنوع یا محدود شود، تقاضا به سطح گسترده‌تری از زمین سرریز می‌کند و فشار بر اراضی کشاورزی، باغ‌ها و شبکه زیرساخت افزایش می‌یابد.
حیدری تأکید کرد مقصود او دفاع از بلندمرتبه‌سازی بی‌ضابطه نیست؛ بلکه کنترل سطح اشغال و تعریف پهنه‌های مشخص برای ساخت متراکم است. او گفت مسئله در مقیاس شهرسازی باید حل شود و یک ضابطه روشن، پایدار و دارای ضمانت اجرا مشخص کند در کجا می‌توان ساخت متراکم داشت و در کجا باید سطح اشغال و ارتفاع به‌شدت محدود شود.
وی سپس پروژه برج نمک‌آبرود را تشریح کرد. به گفته او، سایت پروژه در محدوده‌ای تعریف‌شده برای بلندمرتبه‌سازی قرار دارد و در مجاورت آن نیز ساختمان‌های موجود و پروژه‌های بلندتر دیده می‌شود. مسئله اصلی در طراحی این بود که حجم جدید چگونه بدون از دست دادن دید مطلوب و بدون تبدیل‌شدن به یک دیوار صلب، در زمینه قرار گیرد.
حیدری گفت تیم طراحی ابتدا با عقب‌نشاندن توده و افزایش فاصله از ساختمان‌های مجاور مسئله دید را بررسی کرد، اما این راه‌حل کافی نبود. در مرحله بعد، با چرخاندن حجم حدود ۳۰ درجه، تلاش شد موانع بصری کاهش یابد و سهم بیشتری از واحدها به منظر مطلوب دسترسی داشته باشند.
او توضیح داد که به جای یک توده فشرده، حجم پروژه به چند بخش تقسیم شد تا سطح تماس ساختمان با محیط افزایش یابد، جریان هوا بهتر برقرار شود و میان واحدها توزیع منصفانه‌تری از دید دریا شکل بگیرد. سپس با لغزش این توده‌ها روی یکدیگر، هم فرم پویا ایجاد شد و هم کیفیت منظر در طبقات مختلف افزایش یافت.
حیدری گفت بخش مهمی از پلان‌ها به تراس اختصاص یافته و فضای مسکونی با هندسه‌ای نسبتاً ساده طراحی شده تا امکان چیدمان‌های مختلف را برای بهره‌بردار فراهم کند. فضاهای مشاع مانند لابی، استخر، سالن گردهمایی، ماساژ و باشگاه نیز در ترازهای پایین‌تر پیش‌بینی شده‌اند.
وی در جمع‌بندی تأکید کرد پروژه نباید شبیه ساختمانی باشد که از تهران یا شهری دیگر برداشته و در مازندران قرار داده شده است. به گفته او، «زمینه» باید در فرم پروژه قابل خواندن باشد و تعامل ضابطه، منظر، تهویه، طبیعت و کیفیت فضایی، معماری را شکل دهد.
