طرح جامع بنغازی ۲۰۵۰؛ آینده شهر ساحلی لیبی با طراحی زاها حدید

طرح «بنغازی ۲۰۵۰: برنامه شهر نسل جدید» (Benghazi ۲۰۵۰: Next Generation City Plan) در لیبی با طراحی استودیوی مشهور زاها حدید (ZHA) لندن رونمایی شد. این طرح بر پایه تحلیل دقیق از شخصیت و حافظه جمعی شهر بنغازی، چارچوبی یکپارچه و انعطاف‌پذیر برای توسعه این بندر تاریخی در ساحل مدیترانه تا سال ۲۰۵۰ ارائه می‌کند.

بنغازی، بندری تاریخی در ساحل مدیترانه لیبی، دوره‌ای از رشد سریع، گسترش و نوسازی را تجربه می‌کند و سرمایه‌گذاری قابل توجهی در زیرساخت‌ها، محله‌ها و اقتصاد محلی آن در جریان است. این تحولات، نیاز فوری به ایجاد چارچوب شهری هماهنگ را ایجاد کرده است که بنغازی را دوباره به ساحل آن متصل کند، میراث آن را ارج نهد، اجتماعات آن را تقویت کند و شهری متصل‌تر، زیست‌پذیرتر و تاب‌آورتر بسازد.

چشم‌انداز و راهبرد فضایی

چشم‌انداز و راهبرد فضایی (Vision and Spatial Strategy) که بر اساس تحلیل دقیق از شخصیت و حافظه جمعی بنغازی تعریف شده، چارچوبی یکپارچه و انعطاف‌پذیر برای تحول پیشنهاد می‌کند. این چارچوب، مرکز تاریخی و خط ساحلی شهر را از طریق سیستم‌های حمل‌ونقل عمومی و مسیرهای پیاده به محله‌های مسکونی و مراکز شهری متصل می‌کند و همچنین مناطق جدید اشتغال و دانش را شناسایی خواهد کرد. این راهبرد، گسترش شهری را با مدیریت دقیق ممکن می‌سازد و شامل ایجاد پهنه‌های طبیعی برای حمایت از مدیریت پایدار آب و تنوع اکولوژیکی در شهر است.

این چشم‌انداز به‌جای تکه‌تکه‌کردن، اتصال ایجاد می‌کند؛ به‌جای ثابت‌بودن، انعطاف‌پذیر است و به‌جای تخریب، بازآفرینی را پیشنهاد می‌کند. این چارچوب پویا، هماهنگ‌کننده تمام پروژه‌ها و سرمایه‌گذاری‌های فردی در سطح شهر تا سال ۲۰۵۰ خواهد بود.

مرکز برنامه‌ریزی دیجیتال

«مرکز برنامه‌ریزی دیجیتال بنغازی ۲۰۵۰» (Digital Planning Hub) یک پایگاه شواهد مشترک برای هدایت رشد آینده شهر است. این مرکز از داده‌های موجود و اطلاعات دیجیتال جدید درباره شرایط شهری، اجتماعی-اقتصادی، زیست‌محیطی و زیرساختی منطقه شهری ایجاد شده و شهر را نقشه‌برداری می‌کند، پتانسیل‌های آن را بررسی و نیروهای شکل‌دهنده رشد آن را شناسایی می‌کند.

این مرکز، نقطه شروع برنامه شهر نسل جدید و پایه‌ای برای یک دوقلوی دیجیتال پویا است که از برنامه‌ریزی و اجرای بلندمدت حمایت می‌کند. داده‌های کلیدی شامل سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS)، مدل‌های سه‌بعدی شهری، اطلاعات جمعیت و کاربری زمین، شبکه‌های حمل‌ونقل و زیرساخت، تحلیل‌های زیست‌محیطی و تاب‌آوری و همچنین پروژه‌های توسعه در حال انجام و سناریوهای برنامه‌ریزی آینده است.

این پلتفرم دیجیتال به همه ذی‌نفعان امکان مشارکت پویا و مؤثر می‌دهد و به‌روزرسانی آن با داده‌های جدید ادامه می‌یابد. مرکز برنامه‌ریزی دیجیتال، چشم‌انداز و راهبرد فضایی را از یک برنامه راهبردی به چارچوبی زنده برای همکاری میان مقامات شهر، جوامع محلی، برنامه‌ریزان، طراحان و سرمایه‌گذاران تبدیل می‌کند.

اجرای طرح و ارائه بین‌المللی

این پیشنهاد توسط کنسرسیومی متشکل از A&O TEC، Prior+Partners، ZHA، Homa، Buro Happold، Systematica و Fichtner توسعه یافته است. این تیم، تحقیقات پایه، سناریوهای رشد، چشم‌انداز فضایی و ابزارهای برنامه‌ریزی دیجیتال را که طی دهه‌ها نوآوری در زمینه‌های طراحی محاسباتی، معماری، مهندسی و برنامه‌ریزی شهری تکامل یافته‌اند، گرد هم آورده است.

شواهد، چشم‌انداز، فناوری و اجرا؛ این مؤلفه‌ها رویکردی یکپارچه برای مرحله بعدی توسعه بنغازی ایجاد می‌کنند و هویت و آرمان‌های بلندمدت شهر را با هوش برنامه‌ریزی و فناوری‌های لازم برای هدایت تحول آن تا سال ۲۰۵۰ پیوند می‌دهند. چشم‌انداز و مرکز برنامه‌ریزی دیجیتال در قالب «برنامه شهر نسل جدید بنغازی ۲۰۵۰» در ابتکار جهانی برنامه‌ریزی شهری رقابتی بنغازی ۲۰۲۶ (Global Competitive Urban Planning Initiative – Benghazi ۲۰۲۶) ارائه شد.

ترجمه و تنظیم: صما