انقلابی سبز در صنعت ساختمان
رشد جذابیت چوب انبوه، سرمایهگذاری غولهای فناوری و توسعهگران را جذب کرد
- چوب انبوه به عنوان جایگزینی کمکربن برای فولاد و بتن، محبوبیت فزایندهای در صنعت ساختمان پیدا کرده است.
- شرکتهای فناوری با استفاده از هوش مصنوعی و دادهکاوی به دنبال کاهش ضایعات چوب و کارآمدتر کردن زنجیره تأمین هستند.
- طراحی بیوفیلیک با استفاده از چوب میتواند فشار خون را کاهش داده و عملکرد شناختی را بهبود بخشد.
- بازار ساختوساز چوب انبوه پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۳ با رشد سالانه ۱۳.۱ درصد به ارزش ۱.۰۷ میلیارد دلار برسد.
- برخی کارشناسان با وجود مزایای چوب انبوه، به دلیل قیمت بالاتر و محدودیتهای ارتفاع، همچنان به پایداری آن نسبت به فولاد بازیافتی تردید دارند.
تاریخچه تلاش برای تغییر صنعت مصالح ساختمانی که اغلب سمی و خطرناک بوده به سمت گزینههای سالم، توسط گروهی از حامیان سرسخت پیش برده شده و از سوی خود سازندگانی که این تغییر را هزینه اضافی میبینند و پیشرفتها را تا سرعتی نگرانکننده کند میکنند، به چالش کشیده شده است.
علاوه بر این، محصولات ارائهشده توسط تولیدکنندگان بزرگ بر اساس حجم و مقیاسی که سازندگان انبوه میتوانند ارائه دهند تعیین میشود که اغلب به قیمت پایینتر در ازای کیفیت منجر میشود.
با این حال، یکی از محصولات سالمی که اکنون مورد توجه قرار گرفته، چوب انبوه است. این محصول که نخستین بار در دهه ۱۹۹۰ در اروپا به بازار معرفی شد، به شکل الوار لایهای چسبی و الوار متقاطع چندلایه به عنوان جایگزینی کمکربن برای فولاد و بتن عرضه میشود.
با همراستاتر شدن تأمین مالی و مشوقها با اهداف پایداری، این محصول ساختمانی سازهای محبوبتر میشود. و با افزایش محبوبیت آن، برنامهها، خدمات و ابزارهای جدیدی نیز معرفی میشوند.
انتخاب چوب انبوه
چوب همواره بخش بزرگی از نحوه ساخت خانهها در ایالات متحده بوده است. بن کریستنسن، مدیرعامل بازار چوب کمبیوم، این موضوع را از نزدیک دیده است. او در صنعت چوب در منطقه روستایی نیومکزیکو بزرگ شده است.
او گفت: «ما گرمایش مرکزی نداشتیم، بنابراین خودمان هیزم میبریدیم. من تکفرزند بودم، پس بهترین دوستانم درختان بودند. کار زندگی من پرداختن به اقلیم است. من در آزمایشگاههای ملی کار کردم و تصمیمگیری مبتنی بر داده را وارد کارمان کردم. همچنین، در دانشکده جنگلداری ییل روی سیاست فدرال کار کردم و شاهد رشد این صنعت به یک تریلیون دلار در سطح جهانی بودم.»
این تجربه او را به سمت ایجاد کمبیوم سوق داد، شرکتی که او آن را یک شرکت فناوری توصیف میکند که پایداری را در مقیاس بزرگ به حوزه جنگل میآورد و این کار را با تمرکز بر ۴۲۶ میلیون تن چوبی که هر ساله در ایالات متحده هدر میرود انجام میدهد.
او گفت: «این ماده میتواند برای جایگزینی بیش از نیمی از تقاضای فعلی استفاده شود. ما به حجم عظیمی نیاز داریم و امروزه به دلیل نبود هماهنگی، کمتر از ۵ درصد را دوباره استفاده میکنیم. امروزه هیچ برندی وجود ندارد، هیچ تجربه مشتریای وجود ندارد.»
برای تغییر این روند، کمبیوم در سراسر کشور برای جمعآوری درختان نجاتیافته فعالیت میکند؛ اقدامی که امید دارد بتواند تأمین چوب را به خرید از مکانهای مناسب تبدیل کند. در این فرایند، این شرکت از فناوری برای ردیابی یک مؤلفه قیمتگذاری واقعی استفاده میکند که میتواند مقیاسپذیر باشد و در طول زمان تخفیف عمده ارائه دهد.
کمبیوم همچنین در محیط نظارتی برای تسهیل دسترسی و استفاده مجدد از جنگلهای مدیریتنشده با مالکان خصوصی زمین و شرکتهای جنگلداری یا شهرها و پارکها درگیر است.
کریستنسن افزود: «امروزه وقتی یک درخت قطع میشود، نمیدانیم سرانجامش کجا خواهد بود. دهها مرحله پیش از رسیدن به مشتری نهایی و ناکارآمدی زیادی در زنجیره تأمین وجود دارد. اگر بتوانید دادههای زیربنایی همه اینها را به دست آورید، میتوانیم مشکل را حل کرده و کارایی ایجاد کنیم. با ایجاد تقاضا، قادر به دریافت دادهها هستیم.»
این دادهها شامل اطلاعاتی در مورد منبعیابی، پردازش، قیمتگذاری و شرایط محیطی است. کمبیوم در سطح منبع تمرکز میکند تا مادهای را فراهم کند که واقعاً پاک باشد.
کاری که این شرکت انجام میدهد نتیجه میدهد. درآمد این شرکت در سال گذشته پنج برابر رشد کرد و همچنان در حال گسترش است.
فناوری بخش مهمی از این رشد است. کمبیوم در حال وارد کردن هوش مصنوعی به صنعتی بسیار شفاهی است، جایی که قراردادها معمولاً با یک تماس تلفنی یا دست دادن بسته میشوند، حتی برای معاملات میلیون دلاری. کمبیوم هوش مصنوعی را به کار میگیرد تا با یک لایه دیجیتال به شیوهای شفاهی تعامل کند، بنابراین کاربران میتوانند با انجام یک مکالمه، مدارک را تکمیل کنند.
کمبیوم با دیگر بازیگران صنعت در زیستبوم پروژه همکاری میکند تا پروژههای چوب انبوه بیشتری را به مرحله اجرا برساند.
چوب انبوه در عمل
یک شرکت مستقر در کالیفرنیا به نام موزاییک تیمبر، در حال تولید پنلهای سبک، مقاوم در برابر آتش و جاذب کربن از درختان بومی با قطر کم است تا در کیتهای خانه یا طراحیهای جدید خانه استفاده شود. این شرکت چندین خانه را پس از خسارت آتشسوزی جنگلی، با استفاده از درختان با قطر کم که داراییای رایج اما کماستفاده هستند، بازسازی کرده است.
جنریت.دیزاین یک شرکت فناوری جدید دیگر است که بر خودکارسازی فرایند طراحی و قیمتدهی چوب انبوه تمرکز دارد. این فناوری به صنعت کمک میکند تا با فرایندهای جدید ساختمانی که در مقایسه با روشهای مرسوم منحصربهفرد هستند، سازگار شود.
بابی اولنبروک، یکی از بنیانگذاران و مدیر ارشد فناوری این شرکت گفت: «بسیاری از پروژهها در مرحله پیشساخت متوقف میشوند. فناوری ما به تیمهایی که در حال بررسی چوب انبوه هستند کمک میکند تا در عرض چند روز صورتحساب مواد را دریافت کنند و هفتهها در زمان صرفهجویی شود.»
تغییر به چوب انبوه در یک پروژه، فرایندی کاملاً متفاوت است که نیازمند راهاندازی مناسب است. این مصالح میتوانند به هزینهها بیفزایند، اما صرفهجویی در زمان وجود دارد زیرا میتوان آن را سریعتر در محل اجرا کرد که این امر به صرفهجویی در نیروی کار نیز منجر میشود.
اولنبروک گفت: «با مصالح نوظهور، به دست آوردن هزینههای دقیق دشوار است. معمولاً مدیران پروژه در نهایت بودجه احتیاطی هنگفتی را به عنوان مالیات عدم قطعیت در نظر میگیرند که در واقع با پیشرفت کار ترکیب میشود.»
سال گذشته، جنریت.دیزاین روی بیش از ۱۰۰ پروژه از مسکونی گرفته تا مراکز داده که خواهان کاهش ردپای کربن خود هستند، کار کرد.
نکته اساسی برای تمام این پروژهها، تمایل به ساخت با مصالح پایدارتر است و با محاسبات جنریت.دیزاین، چوب انبوه در مقایسه با بتن حدود ۳۰ درصد کاهش کربن ارائه میدهد. به علاوه، با در نظر گرفتن قابلیت استفاده مجدد چوب انبوه، میتواند کربن منفی باشد.
ویلیام ریچاردز، مدیر تحریریه و یکی از بنیانگذاران شرکت توسعه برند تیم تری، توضیح داد: «ساختمانهای چوب انبوه ساختهشده با الوار متقاطع چندلایه یا الوار لایهای چسبی، کربن را جذب کرده و آن را در طول عمر ساختمان درون الیاف چوب ذخیره میکنند. وزن آنها کسری از وزن ساختمانهای ساختهشده از بتن و فولاد است. به عنوان پنلهای پیشساخته، میتوان آنها را در کسری از زمان ساختمانهای بتنی و فولادی ساخت و در نتیجه کربن تجسمیافته آنها را کاهش داد. بسیاری از قطعات استفادهشده برای ساخت یک ساختمان چوب انبوه نیز ممکن است در ۲۰، ۳۰ یا ۵۰ سال آینده، اگر تصمیم گرفته شود که ساختمان دیگر مفید نیست، دوباره استفاده یا بازیافت شوند.»
در حالی که بیشتر پروژههای چوب انبوه در مقیاس بزرگ هستند، ریچاردز در مورد مزایای پایدار چوب انبوه در پروژههای تکخانواری به عنوان راهحلی که از فولاد قویتر است و میتواند چالشهای تغییر اقلیم را حل کند، مینویسد. کتاب «خلاف جریان: چوب انبوه در خانه»، نقطه اثبات دیگری برای ارزش نحوه تأمین محصول و کانالهایی است که برای ساخت یک خانه طی میکند.
برخی از مالکان پروژه به این موضوع توجه دارند که چگونه چوب انبوه با فراهم کردن یک محیط بیوفیلیک که ضربان قلب و عملکردهای شناختی را بهبود میبخشد، به مزایای سلامتی ساکنان کمک میکند.
چوب انبوه و تلاقی با بیوفیلیا
افزایش طراحی بیوفیلیک، یا استفاده از محصولات و مصالح برای ارتباط با طبیعت، یکی دیگر از حوزههای رشد برای چوب انبوه است. طراحی بیوفیلیک همچنین دارای مزایای علمی اثباتشده است. یک مطالعه در سال ۲۰۰۷ گزارش داد که قرار گرفتن در معرض محیطهای چوبی میتواند فشار خون را ۱۰ درصد کاهش دهد، ضربان قلب را ۶ درصد کم کند و استرس را ۱۵ درصد کاهش دهد.
نه تنها این، یک مطالعه در سال ۲۰۰۸ نشان داد که علاوه بر سالمتر کردن ساکنان، به باهوشتر شدن آنها نیز کمک میکند. عناصر بیوفیلیک، از جمله چوب، عملکرد شناختی را حدود ۸ درصد بهبود میبخشند و احساسات مثبت را ۱۲ درصد افزایش میدهند. دو مطالعه دیگر پس از این مطالعه، این یافتهها را تأیید کردند و کاهش تا ۱۲ درصدی در پاسخ استرس و افزایش ۱۵ درصدی در عملکرد شناختی را نشان دادند.
تولیدکننده چوب انبوه، مرسر، ظاهر طبیعی و بافت لمسی چوب را در پروژههای خود برای بهرهبرداری از این اصول بیوفیلیک به نمایش میگذارد.
مرسر از الوار متقاطع چندلایه برای چندین پروژه مسکونی در سراسر کشور استفاده کرده است، از جمله یک توسعه مسکونی هشت طبقه در پورتلند و یک پروژه سه طبقه که در دی موین در دست اجرا است.
این پروژهها از توانایی چوب انبوه برای عمل به عنوان یک مخزن کربن، کمک به کاهش تغییرات اقلیمی، همراه با منبع تجدیدپذیر بودن آن بهرهمند خواهند شد. همچنین این ماده خواص عایق طبیعی ارائه میدهد که در نهایت میتواند هزینههای گرمایش و سرمایش را کاهش دهد. مرسر دریافته است که میتواند عملکرد و دوام قابل مقایسه با مصالح سنتی مانند بتن و فولاد ارائه دهد.
در حالی که این مزایای پایداری سخاوتمندانه هستند، مزایای مالی نیز همینطور است.
کسبوکار چوب انبوه
یک توسعهدهنده در بلویو، واشنگتن، به نام دولوپد بای دش (اقدام مرکز شهر برای نجات مسکن) پیشنهادی برای یک سایت هشت هکتاری دارد که شامل پنج ساختمان چوب انبوه خواهد بود.
این سایت به بخشی از دهکده اورگلن تبدیل خواهد شد، یک جامعه با کاربری مختلط که برای تعیین استانداردی جدید برای زندگی مقرونبهصرفه با فراهم کردن بیش از ۱۰۰۰ خانه مقرونبهصرفه برای سالمندان طراحی شده است.
چوب انبوه با محدودیتهای کد ساختمانی مواجه بوده که ارتفاع ساختمانها را محدود میکند – بلندترین آن در حال حاضر ساختمان اسنت در میلواکی با ۲۵ طبقه است.
اولنبروک خاطرنشان میکند که مالکان املاک به دلیل ظاهر لوکس قادر به دریافت قیمت بالاتر هستند و این به آنها اجازه میدهد اجارههای بیشتری مطالبه کنند.
همه افراد جنبه مثبت رشد چوب انبوه را نمیبینند.
تردید نسبت به چوب انبوه
در حالی که تقاضا برای محصولات سالم وجود دارد، گرت هیز، شریک ارشد در شرکت تحقیقاتی و مشاوره رولند برگر، میگوید این تقاضا بیشتر بر خانههای لوکس متمرکز است.
یکی از محصولات سالمی که او به آن تردید دارد، چوب انبوه است.
هیز گفت: «یک قیمت بالاتر نسبت به فولاد سبز وجود دارد، بنابراین میتوانید با استفاده از فولاد در مقابل چوب انبوه، کار بهتری برای محیط زیست انجام دهید. با فولاد و بتن، میتوانید تراکم بیشتر و ارتفاع بیشتری بسازید. من منطق چوب انبوه را درک میکنم و جایگاه خود را دارد، اما از نظر پایداری خالص، تا زمانی که محتوای بازیافتی در فولاد و بتن وجود داشته باشد، در نهایت به یک سازه ساختمانی پایدارتر میرسید.»
کدهای ساختمانی نیز پذیرش چوب انبوه را کند میکنند. به عنوان مثال، در حالی که پروژههای چوب انبوه در فلوریدا در دست اجرا هستند، کمیسیون ساختمان فلوریدا اخیراً به ۲۲ بند برای کد ساختمانی خود مربوط به ساختوساز چوب انبوه رأی منفی داد.
آینده چوب انبوه همچنان امیدوارکننده است
شرکت مارک اند اسپارک سولوشنز در ماه مه ۲۰۲۶ گزارش داد که بازار ساختوساز چوب انبوه در سال ۲۰۲۵ ارزشی معادل ۳۹۰ میلیون دلار داشته است. علاوه بر این، مقررات جدید برای کاهش کربن و تغییر کدهای ساختمانی از نرخ رشد سالانه ۱۳.۱ درصد حمایت خواهد کرد و تا سال ۲۰۳۳ به ۱.۰۷ میلیارد دلار خواهد رسید.
در سال ۲۰۰۹، تنها سه پروژه چوب انبوه در ایالات متحده وجود داشت و امروزه، وودورکس ۲۸۳۳ پروژه را که یا به طور کامل ساخته شدهاند یا به طور فعال در دست اجرا هستند، ردیابی میکند. این رشدی نزدیک به ۱۰۰۰ برابر در کمتر از دو دهه است.
این رشد به ما مکانهایی برای زندگی و کار خواهد داد که مغزمان را تقویت کرده و به ما کمک میکند بیشتر لبخند بزنیم. در عین حال، محبوبیت چوب انبوه میتواند خطر بلایای اقلیمی را که بسیاری از محیط ساختهشده را تهدید کردهاند، کاهش دهد.
با این اوصاف، تصور آیندهای بسیار امیدوارکننده برای چوب انبوه منصفانه است.
ترجمه و تنظیم: صما
