مناظره، فرصتی برای تبیین عملکرد و پاسخگویی

مناظره که از آن به نام روش رسمیِ استدلال تعاملی و نمایشی یاد می شود، از دیرباز در کشورمان مرسوم بوده است. به نوشته هرودت (که در کتیبه بیستون هم آمده) در سال ۵۲۲ پیش از میلاد، پس از قتل بردیای دروغین، هفت تن از بزرگان ایران برای تعیین شکل حکومتی آن زمان ایران زمین به مناظره نشستند.

مناظره در اصطلاح، گفتگوهای متقابل پیرامون موضوعات گوناگونی است که با هدف تبیین، تشریح و تعمیق دیدگاه‌ها و یا نقد عملکرد گذشته بین طرفین انجام می‌گیرد. این گفتگوها می‌تواند در حوزه‌های مختلف صورت گیرد تا دیدگاه‌ها، اندیشه‌ها و باورها در حوزه نظر و عمل در معرض رأی و نظر دیگران قرار گیرد و قضاوت به مخاطب واگذار شود.

هدف از مناظره به عنوان قالب بحث، ;شفاف‌سازی و روشن شدن صریح و بی‌پرده موضوع است و لذا اغلب، افراد‌، شخصیت‌ها یا اندیشمندانی که قلم و دانش و اطلاعات آنان در حوزه مورد مناظره وثیق و عمیق است ;برای مناظره اعلام آمادگی می‌کنند و اتفاقا همین آمادگی نشان‌دهنده میزان، گستره علمی و توانمندی در ورود به مباحث است؛ به همین خاطر می توان گفت صرف حضور طرفین در مناظره در وهله اول نوعی پیروزی و کسب جایگاه و موقعیت برای طرفین مناظره محسوب می شود. در ضمن ;به موازات انجام مناظره‌ها صدالبته باید ظرفیت نقد و فرهنگ پذیرش اشتباه در مناظره‌کنندگان و طرفداران و هم فکران ایشان افزایش یابد تا با رعایت مصالح و منافع عمومی، از منافع شخصی یا گروهی خود عبور و سعه صدر و تحمل زیاد را تمرین کنند.

ذکر این نکته هم لازم و ضروری به نظر می رسد که بی‌طرفی رسانه‌ها در برگزاری مناظره، بیت‌الغزل آن است تا ضمن حفظ استقلال رسانه، عدالت و اعتماد را نسبت به خود و وجدان عمومی جامعه هدف و مخاطب به اثبات برسانند.

فواید برگزاری مناظره

1. ; ; ; ; ; نقد و بررسی عملکرد گذشته

2. ; ; ; ; ; ;پاسخگویی به شبهات موجود

3. ; ; ; ; ; ;رفع شایعاتی که پیرامون گفتار یا عملکرد شخص یا گروهی ایجاد شده است

4. ; ; ; ; ; ;تبیین برنامه های آینده

5. ; ; ; ; ; افزایش امکان نظارت و ارزیابی همگانی و تقویت نقد عالمانه دیدگاه ها در سطح جامعه هدف

6. ; ; ; ; ; ;ایجاد نشاط و فضای باز جهت انتخاب مدیرانی نخبه و کارآمد

7. ; ; ; ; ; ;شناسایی مشکلات و تلاش در جهت ارائه راهکارهای مستدل و عملی برای آنها

8. ; ; ; ; ; ;ایجاد ظرفیت پاسخگویی و پاسخ خواهی و مطالبه گری جدی و صریح

;

برگزاری مناظره‌ها می‌تواند بلوغ فکری و انجام انتخاب و تصمیمات درست جامعه هدف را افزایش دهد و قطعاً فواید این بلوغ فکری را اعضای جامعه هدف دریافت خواهند کرد. در واقع، طرح هم‌زمان دیدگاه‌ها می‌تواند برای جامعه مفید باشد که از سه منظر می توان آن را بررسی کرد:

;مورد اول، شناخت بیشتر اعضای جامعه هدف نسبت به افکار و سلایق مختلف و کسانی که قصد تصدی پست های نمایندگی و سمت های انتخابی را دارند. در واقع، مناظره می‌تواند یک فرصت بسیار خوب فراهم کند تا اعضا به صورت مستقیم از جریان‌های فکری متفاوت در مقاطع مختلف شناخت پیدا کنند؛ این شناخت قطعاً می‌تواند در انتخابات بسیار مفید باشد.

مورد دوم، فرصت طرح دیدگاه‌ها و نظرات متفاوت است. در واقع مناظره فرصتی است برای جریان‌ها و دیدگاه‌ها و سلایق مختلف تا بتوانند دیدگاه‌ها و نظرات خود را مستدل مطرح کنند و به معرض قضاوت افکار عمومی قرار دهند.

;مورد سوم، بالا رفتن یا بالا بردن شرح صدر و افق دید جامعه است. به عبارت دیگر، برگزاری مناظره‌ها می‌تواند بلوغ فکری و سیاسی در جامعه هدف را افزایش دهد.