دلار از سبد ارزی حذف نمی‌شود

نقدینگی از مرز ۴۲۴ هزار میلیارد تومان گذشت؛ این خبری بود که رییس کل بانک مرکزی اعلام و رشد ۱/۲۲ درصدی نقدینگی را طبیعی عنوان کرد.

حجم نقدینگی البته تا پایان آبان ماه امسال به این رقم رسیده است و این روند رو به رشد نشان می‌دهد که تا پایان سال از مرز ۴۵۰ هزار میلیارد تومان نیز خواهد گذشت؛ چراکه تفاوت نقدینگی مهر و آبان امسال ۹ هزار میلیارد تومان است و اگر این سیر صعودی رشد نقدینگی همچنان ماهانه ادامه داشته باشد و با ضریب فزاینده تولید اسکناس در کشور، به طور متوسط ۳۶ هزار میلیارد تومان به این رقم افزود می‌شود.

به نظر می‌رسد پیش‌بینی مراکزی همچون مرکز پژوهش‌های مجلس درباره رقم نقدینگی سال ۹۲ نزدیک به تحقق است که ایجاد نقدینگی ۵۱۶ هزار میلیارد تومان و رشد اقتصادی ۳ تا ۵/۳ درصد خبر داده بود.

هدفمندی آثار خود را روی تورم گذاشت

به گزارش اعتماد، محمود بهمنی در حاشیه همایش بانکداری الکترونیک و نظام‌های پرداخت در پاسخ به خبرنگار «اعتماد» درباره حجم نقدینگی گفت: در حال حاضر حجم نقدینگی ۴۲۴ هزار میلیارد تومان است.

به اعتقاد وی، رشد نقدینگی متناسب با حجم مبادلات و معاملات است و به طور طبیعی باید حجم نقدینگی تغییر کند،منتها ما باید این نقدینگی را هدایت و کنترل کنیم تا در بخش تولید مصرف شود.

رییس کل بانک مرکزی با بیان اینکه در تلاش هستیم نقدینگی از بازار سفته‌بازی خارج و به بخش‌های مولد هدایت شود، تصریح کرد: نقدینگی همان حوالی ۴۲۴ هزار میلیارد تومان قرار دارد.

بهمنی در پاسخ به این پرسش که تورم ۴/۲۷ درصدی آبان ماه در ۱۰ سال اخیر بی‌سابقه بوده است نیز گفت: زمانی که ارز مرجع ۱۲۲۶ تومانی در مرکز مبادلات با قیمت ۲۴۰۰ تومان مبادله می‌شود، به طور قطع روی قیمت‌ها اثر می‌گذارد و افزایش نرخ تورم طبیعی خواهد بود، اما این افزایش نرخ تورم برای یک‌بار فقط اتفاق می‌افتد. بالاخره وقتی تورم از یک نقطه‌یی حرکت کند، سال بعد مبنای تورم همان قیمت دوم است. به گفته وی، اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها آثار خود را روی تورم گذاشته است و در آینده اقدام‌های ما برای کاهش نرخ تورم آغاز می‌شود. بهمنی همچنین درباره نرخ ارز مرجع در بودجه سال ۹۲ گفت: در این زمینه هنوز تصمیم‌گیری نشده است و منتظر هستیم که تکلیف بودجه روشن شود. اما در رابطه با تثبیت نرخ ارز، باید کمی تحمل کرد و مسائل خاص را پشت سر گذاشت. برنامه‌ریزی‌ها باید به نحوی باشد که بتوانیم افزایش قیمت‌ها را کنترل کنیم، بالاخره وقتی نرخ ارز از ۱۲۲۶ تومان به ۲۴۰۰ تومان می‌رسد، این موضوع در بازار تاثیرگذار است. رییس ‌کل بانک مرکزی در مقابل این پرسش که وزیر اقتصاد و سخنگوی مرکز مبادلات ارزی اعلام کرده‌اند که دلار و یورو به تدریج در مرکز مبادلات ارزی حذف می‌شود، متذکر شد: : این موضوع درست نیست، ما مبادلات دلاری را تغییر می‌دهیم؛ نه اینکه دلار از مرکز مبادلات حذف شود. بهمنی تاکید کرد: ما به طور قطع مرکز مبادلات ارزی را تقویت می‌کنیم و روز به روز این تقویت بیشتر می‌شود، اما با توجه به اینکه این مبادلات را با کشورهای امریکایی و اروپایی نداریم، قطعا پول‌ها باید تغییر پیدا کند و این اقدام را انجام می‌دهیم. حتما نظر همکار ما این بوده که تغییر ارز محلی را انجام می‌دهیم، نه اینکه دلار و یورو در مرکز مبادلات ارزی حذف شود.

پایه پولی مدیریت شود

نگاهی به آمارهای رسمی بانک مرکزی نشان می‌دهد که نقدینگی در دولت‌های هفتم و هشتم حدود هفت برابر رشد داشته است و از ۱۱ هزار و ۶۵۵ میلیارد تومان به عدد ۷۶ هزار و ۷۱۱ میلیارد تومان رسید، اما میزان رشد نقدینگی در حالی که حدود هفت ماه به پایان دولت دهم مانده، در دولت احمدی‌نژاد حدود ۶ برابر شده است.

اما نقدینگی در دوره‌یی ۶ برابر شده که تولید در مقابل این حجم پول بلاتکلیف در اقتصاد سرگردان، تنها حسرت وجود نقدینگی را خورده است. به عبارتی، در کنار اقیانوسی از حجم پول حرکت کرده که نتوانسته خود را سیراب کند و همواره تشنه از کنار این اقیانوس رد شده است. کیست که امروز صدای ناله صنایع از کمبود نقدینگی را نشنیده باشد و اقتصادی که قرار بود حامی تولید و صنعت باشد، متمایل به اقتصاد پولی شده که هیچ گونه رشد اقتصادی‌ای به ارمغان نخواهد آورد. حال باید پرسید که چرا این اتفاق افتاد؟ چرا دولت نتوانست جلوی رشد شتابان نقدینگی را بگیرد؟ چرا در شرایطی که این رشد نقدینگی، آثار مخربی روی تورم دارد، جلوی این سونامی گرفته نمی‌شود؟پاسخ فرهاد نیلی، رییس پژوهشکده پولی و بانکی به «اعتماد» درباره رشد نقدینگی و افزایش ۹ هزار میلیارد تومانی آن در یک ماه چنین است: روی عدد خیره نشوید. ۹ هزار میلیارد تومان به خاطر این است که پایه نقدینگی بزرگ شده است.

به اعتقاد وی، زمانی که رشد یک ماهه نقدینگی به فرض ۳ درصد است، این ۳ درصد در گروه ۴۲۴ هزار میلیارد تومان ضرب می‌شود و عدد بزرگی در می‌آید. این موضوع خیلی نگران‌کننده نیست، نرخ رشد نگران‌کننده است. لازمه نرخ رشد هم مدیریت پایه پولی است.

رییس پژوهشکده پولی و بانکی با بیان اینکه به طور طبیعی مدیریت پایه پولی با مدیریت بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی، مدیریت بدهی دولت به بانک مرکزی و مدیریت ذخایر ارزی بانک مرکزی صورت می‌گیرد، افزود: این موضوع بحث پیچیده‌یی است که نیازمند بررسی و تحلیل جامع است.نیلی در پاسخ به این پرسش که چرا این سیاست وجود نداشته که نقدینگی به بخش تولید هدایت شود؟ توضیح داد: با توجه به اتفاقاتی که در بخش تولید افتاده، سال ۹۱، سال خاصی است. در حال حاضر نیاز بخش تولید به نقدینگی افزایش شدیدی پیدا کرده و به‌دلیل فشارهایی که روی بخش تولید است، بانک‌ها نتوانستند متناسب با حجم نیاز، عرضه تسهیلات داشته باشند. وی ادامه داد: حجم نیاز به نقدینگی افزایش پیدا کرده، اما سطح عرضه تغییر نکرده و همچون گذشته است. چرا؟ چون شرکتی که LC با ۱۰‌درصد پیش‌پرداخت و دلار ۱۲۲۶ باز می‌کرد، الان با دلار ۳۲۰۰ تومان باید گشایش اعتبار کند و ۸۰ و ۱۰۰‌درصد پیش‌پرداخت داشته باشد، بنابراین نیاز به نقدینگی ۱۰۰‌درصد افزایش پیدا کرده است. رییس پژوهشکده پولی و بانکی متذکر شد: در این شرایط به این نتیجه می‌رسیم که مدیریت نقدینگی اهمیت بسیاری دارد. یعنی الان نمی‌شود هر نیازی را با پول جدید جواب بدهیم، باید همین پول را به بخش مولد هدایت کنیم.

سیاست‌های پولی قاعده‌مند شود

نیلی با بیان اینکه گردش مجدد نقدینگی کار پیچیده‌یی است، گفت: این کار در حال حاضر نیاز شبکه بانکی است. این کار شدنی است؛ منتها مستلزم مدیریت پیچیده‌یی است که باید صورت گیرد. در واقع الان پاسخگویی به نیاز شرکت‌های تولیدی با پول جدید بسیار مخاطره‌آفرین است، بنابراین باید پایه پولی کنترل شود، اما نقدینگی باید گردش مجدد داشته باشد.

وی خاطرنشان کرد: بخش قابل ملاحظه‌یی از سیاست پولی در دنیا قاعده‌مند است، بنابراین وقتی سیاست پولی قاعده‌مند نباشد، تواتر تصمیمات زیاد است و تصمیمات پیش‌بینی‌پذیر نیست.

;

;