نتیجه توافق وین چه زمانی احساس می شود؟

بررسی های مرکز آمار ایران نشان می دهد طی ماه های گذشته قیمت مسکن درپایتخت دو درصد کاهش یافته است ودر همین دوره زمانی میزان اجاره بها در کلانشهر تهران ۸/۹ درصد رشد داشته که برای اولین بار طی هشت سال گذشته این میزان رشد که کمتر از نرخ تورم است، بی سابقه بوده است.

براساس اطلاعات ارائه شده از سوی مرکز آمار ایران میزان سرمایه گذاری در بخش مسکن
طی دو سال گذشته و به دنبال رکود فراگیر در این بخش کاهش بیش از ۱۷ درصدی را تجربه
کرده است و سبب نزول 40درصدی تعداد پروانه های ساختمانی در سراسر کشور شده است.

اکنون و با به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته ای فعالان بازار مسکن در
انتظار تحولی جدید در این بازار هستند. اجرای این توافق بیش از ۸۰ روز زمان می برد.
متن توافق دوهفته دیگر به سازمان ملل می رود و پس از آن این متن باید به تصویب
مجلس نمایندگان هر دو کشور ایران و آمریکا برسد که این پروسه اداری و اجرایی دوماه
زمان را به خود اختصاص می دهد.

در نگاه اول اجرای توافق هسته ای می تواند بر بازار مسکن و بازارهای
وابسته به آن اثرگذار باشد. بازار مسکن در حالت کلی به توافق هسته ای واکنش لحظه
ای نشان نمی‌دهد و متغیرهای اقتصادی این بازار شباهتی به بازارهایی همچون ارز، سکه
و بورس ندارد که در لحظه، به تغییر و تحولات مختلف اقتصادی یا سیاسی عکس‌العمل
نشان دهد.

البته بازارهای آنی مثل ارز و بورس بر بازار مسکن اثر گذار خواهد بود؛
به طوری که صعود و یا نزول این بازارها می تواند مقدمه ای برای رونق بازار مسکن در
روزهای آتی باشد.

صرف‌نظر از جو روانی ایجاد شده
ناشی از توافق در بازار‌ها که پیامدهای آنان قابل پیش‌بینی نیست، توافق
هسته ای بر بازار مسکن اثر ثانویه خواهد
گذاشت و بعد از مشاهده آثار اولیه این توافق بر بازارهای حساس، قطعا سرنوشت بازار
ملک نیز تغییر پیدا می‌کند و وارد مسیر جدید خواهد شد.

ترتیب زمانی اثرگذاری توافق بر بازار مسکن به این شکل خواهد بود که
نخست بخش معاملات وخرید و فروش خانه و سپس بخش‌های ساخت‌وساز و قیمت، به این رخداد
تاریخی، واکنش نشان خواهند داد.

اولین فاز اثرگذاری، متوجه معاملات مسکن در کشور است به گونه‌ای که با
تزریق خوش‌بینی ناشی از حصول توافق در مذاکرات هسته‌ای به کل فضای اقتصاد کشور،
مزیت سرمایه‌گذاری در بازارهای دیر نقدشونده اما سودده، افزایش پیدا می‌کند و به
تدریج تقاضا برای ورود به این بازارها با افزایشی چشمگیر روبرو خواهد شد.

توافق هسته ای بعد از اثرگذاری بر معاملات مسکن، ساخت‌ و سازهای
مسکونی و سرمایه‌گذاری‌های ساختمانی را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و با توجه به اینکه
عملیات اداری لغو تحریم‌ها چند ماه بعد از اتمام توافق، به نتیجه می‌رسد، آثار
ملموس آن بر اقتصاد کشور تدریجی است. اما
چون فضای خوش‌بینی از هم‌اکنون در بازارها برقرار شده، چرخ معاملات کالا و خدمات
زودتر از چرخ تولید، به حرکت خواهد افتاد.

به این ترتیب، افزایش میل به معاملات مسکن در میان مدت، سمت عرضه مسکن
را تحریک خواهد کرد و باعث می‌شود ساخت‌وساز نیز پس از حداقل دو سال رکود عمیق و
افت شدید، افزایش پیدا کند.

اما واکنش قیمت مسکن و ملک به تحولات ناشی از به نتیجه رسیدن مذاکرات
هسته ای هم یکی از اثرات توافق وین است. با توجه به شرایط فعلی بازار مسکن می‌توان
گفت قیمت مسکن در طولانی‌مدت و متناسب با میزان رونق معاملات، تحت‌تاثیر قرار می‌گیرد.
چنانچه حجم تقاضای سرمایه‌ای در بازار ملک بیشتر از تقاضای مصرفی باشد و سیاست‌های
آتی دولت در بخش مسکن نتواند به تکمیل سریع ساختمان‌های نیمه‌کاره و تقویت ساخت‌وساز
جدید منجر شود، افزایش ناموزون قیمت مسکن دور از انتظار نیست. در غیر این صورت،
قیمت‌ها در میان‌مدت به گونه‌ای نوسان می‌کند که فاصله موجود بین نرخ رشد اسمی
قیمت مسکن و نرخ تورم به تدریج کم می شود.

به هرحال با به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته ای به نظر می رسد خواب عمیق
بازار مسکن به روزهای پایانی خود نزدیک شده باشد و همه قشرهای مردم از فروشنده‌های
ملک، سازنده‌ها و سرمایه‌گذاران ساختمانی گرفته تا کارگران مشغول به کار در
ساختمانهای نیمه کاره به نوعی در انتظار وقوع اتفاقات مثبت در بازار مسکن هستند.

بنابراین، فعالان بازار ملک به دنبال علائمی هستند که می‌تواند آینده
مسکن در دوران پس‌از توافق و لغو تحریم‌ها را به شکل واضح، تصویرسازی کند تا به کمک
آن، شرایط معاملات و ساخت‌وساز به سمت رونق تحریک شود.

چشم انداز بازار مسکن پس از
توافق ولغو تحریم ها به شکل تاخیری و غیرمستقیم، بر متغیرهای بازار مسکن از جمله قیمت آپارتمان اثر می‌گذارد و صرفا روند تحولات این بازاررا تندتر
یا کندتر خواهد کرد البته نباید از هیجانی شدن بازار مسکن در روزهای اول پس از
توافق گذر کرد به طوری که اگر این اتفاق برای بازار مسکن بیفتد باید منتظر تورم و افزایش
قیمت ناگهانی خانه در کشور باشیم .

از سوی دیگر اگر اثرات توافق
هسته ای بربازار مسکن مدیریت و کنترل شود می توان به ثمره مذاکرات و اثرات آن پس
از اجرا بر بازار مسکن امیدوار بود هرچند از اجرای توافق تا اثرپذیری بازار مسکن
از آن مدتی طول می کشد که به احتمال زیاد این مدت تا اوایل زمستان سال جاری باشد.